Theo Nghị định 364, phí sử dụng đường bộ áp dụng đối với xe ô tô được quản lý theo nguyên tắc minh bạch, phù hợp với tình trạng khai thác, sử dụng phương tiện. Trong đó, nhiều nhóm xe sẽ được xác định là không chịu phí sử dụng đường bộ từ năm 2026.
Các trường hợp xe ô tô không phải nộp phí
Cụ thể, xe ô tô không chịu phí sử dụng đường bộ trong các trường hợp sau:
Thứ nhất, xe bị hư hỏng không sử dụng được; xe bị thải bỏ, bị mất không tìm được và chủ xe đã đề nghị thu hồi giấy đăng ký, biển số theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Thứ hai, xe bị tịch thu; xe bị tạm giữ từ 30 ngày trở lên; hoặc xe tạm dừng tham gia giao thông liên tục từ 30 ngày trở lên.
Thứ ba, xe của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không tham gia giao thông, không sử dụng đường giao thông công cộng; hoặc xe đang tham gia giao thông nhưng chuyển sang không sử dụng đường công cộng.
Những xe được coi là “không tham gia giao thông, không sử dụng đường dành cho giao thông công cộng” là xe chỉ hoạt động trong phạm vi như: trung tâm sát hạch lái xe, nhà ga, cảng, khu khai thác khoáng sản, khu nuôi trồng – sản xuất – chế biến nông, lâm, thủy sản, công trường xây dựng giao thông – thủy lợi – năng lượng, khu vui chơi giải trí, thể thao, di tích lịch sử, bệnh viện, trường học.
Thứ tư, xe đăng ký và đăng kiểm tại Việt Nam nhưng hoạt động ở nước ngoài liên tục từ 30 ngày trở lên.
Thứ năm, xe bị mất trộm từ 30 ngày trở lên, sau đó được tìm thấy, thu hồi và giao lại cho chủ xe.
Đối với các trường hợp trên, nếu chủ xe đã nộp phí thì sẽ được hoàn trả hoặc bù trừ vào kỳ nộp phí tiếp theo, theo hồ sơ và thủ tục do cơ quan có thẩm quyền quy định.
Chính thức bỏ tem thu phí đường bộ
Một điểm đáng chú ý của Nghị định 364 là từ năm 2026, việc dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái vốn được áp dụng hơn 10 năm qua sẽ chính thức bị bãi bỏ.
Bên cạnh đó, cách phân loại phương tiện để thu phí cũng được điều chỉnh. Thay vì chỉ căn cứ vào số chỗ ngồi như trước, việc thu phí sẽ gắn với hoạt động kinh doanh vận tải. Cụ thể, xe chở người đến 8 chỗ không kinh doanh vận tải có mức phí 130.000 đồng/tháng; cùng loại xe nhưng có kinh doanh vận tải sẽ chịu mức 180.000 đồng/tháng. Các nhóm phương tiện khác cơ bản giữ nguyên mức thu, nhưng cách xác định loại xe được cập nhật theo quy định mới nhất của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Ngoài ra, Nghị định cũng bãi bỏ quy định thu phí theo chu kỳ kiểm định 18 tháng đối với một số nhóm xe. Nguyên nhân là hiện nay chu kỳ kiểm định được áp dụng linh hoạt theo từng loại xe và năm sản xuất, khiến quy định cũ không còn phù hợp với thực tế.
Với những thay đổi này, việc thu và quản lý phí sử dụng đường bộ từ năm 2026 được kỳ vọng sẽ minh bạch, sát thực tiễn hơn, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
