Khi ô tô cho thuê tự lái bị phát hiện vi phạm giao thông qua hệ thống camera giám sát, việc xác định người chịu trách nhiệm xử phạt được thực hiện theo quy định pháp luật và căn cứ vào tình tiết cụ thể của vụ việc.
Theo khoản 8 Điều 47 Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ, khi phát hiện hành vi vi phạm qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ nhưng chưa dừng được phương tiện để xử lý, cơ quan chức năng sẽ thông báo, yêu cầu chủ phương tiện và các cá nhân, tổ chức có liên quan đến giải quyết vụ việc.
Quy định này đặt ra trách nhiệm phối hợp đối với chủ phương tiện nhằm xác định người đã điều khiển xe thực hiện hành vi vi phạm.
Chủ xe cần cung cấp thông tin về người thuê
Đối với xe cho thuê tự lái, nếu chủ xe cung cấp được hợp đồng thuê xe, thông tin người thuê và các tài liệu liên quan để cơ quan chức năng xác minh, xác định người điều khiển phương tiện tại thời điểm vi phạm, người trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm sẽ được xem xét xử lý theo quy định.
Ngược lại, nếu chủ phương tiện là cá nhân không hợp tác, không chứng minh hoặc không giải trình được mình không phải người điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm, người này có thể bị xử phạt đối với hành vi vi phạm được phát hiện theo khoản 8 Điều 47 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Như vậy, hợp đồng cho thuê xe và thông tin của người thuê là những căn cứ quan trọng phục vụ quá trình xác minh. Tuy nhiên, việc cung cấp các giấy tờ này không đồng nghĩa trách nhiệm vi phạm đã được xác định ngay đối với người thuê. Cơ quan có thẩm quyền vẫn cần xem xét, làm rõ ai là người điều khiển phương tiện tại thời điểm xảy ra vi phạm.
Không giải quyết phạt nguội có thể ảnh hưởng đến thủ tục liên quan
Bộ Công an từng giải đáp trường hợp chủ xe cho khách thuê ô tô tự lái, sau khi khách trả xe mới phát hiện phương tiện bị phạt nguội. Chủ xe có hợp đồng thuê xe, hình ảnh căn cước công dân và giấy phép lái xe của khách, nhưng người thuê không thừa nhận vi phạm.
Trong trường hợp này, Bộ Công an dẫn khoản 8 Điều 47 Nghị định 168/2024/NĐ-CP và nhấn mạnh trách nhiệm phối hợp của chủ phương tiện trong việc xác định người điều khiển. Nếu chủ xe là cá nhân không hợp tác, không chứng minh hoặc không giải trình được mình không phải người điều khiển phương tiện vi phạm thì có thể bị xử phạt theo quy định.
Bên cạnh đó, khoản 11 Điều 47 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định việc xử lý đối với trường hợp quá thời hạn hẹn giải quyết hoặc quá thời hạn thi hành quyết định xử phạt mà chủ phương tiện hoặc người vi phạm chưa thực hiện.
Theo đó, người có thẩm quyền xử phạt gửi thông báo cho cơ quan đăng kiểm, cơ quan đăng ký xe và cơ quan cấp giấy phép lái xe nếu đã xác định được người vi phạm. Các cơ quan này có trách nhiệm tra cứu dữ liệu trước khi thực hiện những thủ tục liên quan. Nếu dữ liệu cho thấy vụ việc chưa được giải quyết, các thủ tục tương ứng chưa được thực hiện theo quy định. Sau khi vụ việc được giải quyết, cơ quan xử phạt thông báo để các thủ tục được tiếp tục thực hiện.
Chủ xe nên lưu giữ đầy đủ hồ sơ cho thuê
Để hạn chế rủi ro khi phương tiện bị phạt nguội, chủ xe nên lập hợp đồng cho thuê rõ ràng, lưu giữ thông tin người thuê, giấy phép lái xe và các tài liệu bàn giao, nhận lại phương tiện. Khi nhận được thông báo vi phạm, chủ xe cần phối hợp với cơ quan chức năng, cung cấp hồ sơ liên quan và thực hiện việc giải trình theo yêu cầu.
Về nguyên tắc, chủ xe không đương nhiên phải nộp phạt thay người thuê khi xe cho thuê tự lái bị phạt nguội. Trách nhiệm xử lý cần được xác định trên cơ sở người điều khiển phương tiện và các quy định áp dụng đối với vụ việc cụ thể. Tuy nhiên, chủ xe cũng không thể chỉ dựa vào hợp đồng cho thuê để từ chối trách nhiệm phối hợp xác minh. Việc chủ động lưu giữ hồ sơ và cung cấp thông tin đầy đủ là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
