Vô lăng rung là hiện tượng không hiếm gặp, đặc biệt khi ô tô di chuyển ở tốc độ cao. Mức độ rung có thể thay đổi theo tốc độ, quá trình tăng giảm ga hoặc khi người lái đạp phanh. Trong một số trường hợp, hiện tượng này chỉ xuất hiện ở một dải tốc độ nhất định, chẳng hạn khoảng 80-100 km/h.
Dưới đây là 5 nguyên nhân phổ biến khiến vô lăng ô tô bị rung.
Lốp xe bị non hơi, mòn không đều hoặc hư hỏng
Lốp là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất. Khi áp suất giữa các lốp không đồng đều, lốp bị mòn lệch, biến dạng hoặc xuất hiện vết nứt, bánh xe có thể không tiếp xúc ổn định với mặt đường, từ đó truyền rung động lên vô lăng.
Tình trạng này thường dễ nhận biết hơn khi xe chạy ở tốc độ cao. Lốp mòn không đều cũng có thể khiến xe bị kéo lệch sang một bên hoặc tạo cảm giác không ổn định khi đánh lái.
Cách khắc phục: Kiểm tra áp suất và điều chỉnh theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Đồng thời kiểm tra độ mòn, tình trạng biến dạng, nứt hoặc phồng của lốp. Nếu lốp đã hư hỏng hoặc mòn vượt giới hạn, cần thay mới.
Bánh xe mất cân bằng hoặc vành bị cong
Khi bánh xe mất cân bằng, đặc biệt sau một thời gian sử dụng hoặc sau khi tháo lắp lốp, lực ly tâm có thể khiến bánh quay không ổn định. Người lái thường cảm nhận rõ hiện tượng rung vô lăng khi xe đạt một dải tốc độ nhất định.
Vành xe bị cong, méo do va phải ổ gà, vỉa hè hoặc vật cản cũng có thể khiến bánh xe không còn quay tròn đều, dẫn đến rung lắc.
Cách khắc phục: Đưa xe đến cơ sở chuyên nghiệp để kiểm tra và cân bằng động bánh xe. Nếu vành bị biến dạng, cần đánh giá khả năng phục hồi hoặc thay thế tùy mức độ hư hỏng.
Độ chụm bánh xe không chính xác
Độ chụm bánh xe sai lệch có thể xảy ra sau khi xe thường xuyên di chuyển trên đường xấu, va chạm với ổ gà hoặc tác động mạnh vào bánh xe. Khi đó, các bánh không còn nằm đúng theo thông số thiết kế.
Ngoài hiện tượng rung vô lăng, người lái có thể nhận thấy xe bị kéo sang một bên, vô lăng không trở về vị trí trung tâm hoặc lốp bị mòn không đều.
Cách khắc phục: Kiểm tra và điều chỉnh góc đặt bánh xe theo đúng thông số của nhà sản xuất. Không nên tự điều chỉnh tại nhà vì cần thiết bị chuyên dụng để đo độ chụm và các góc đặt bánh.
Đĩa phanh hoặc các bộ phận phanh gặp vấn đề
Nếu vô lăng rung chủ yếu khi đạp phanh, nguyên nhân có thể liên quan đến hệ thống phanh. Đĩa phanh bị biến dạng, bề mặt không đồng đều hoặc kẹp phanh hoạt động không bình thường có thể tạo ra rung động khi phanh, đặc biệt ở tốc độ cao.
Ngoài rung vô lăng, người lái có thể cảm nhận bàn đạp phanh rung hoặc xe có xu hướng bị lệch khi phanh.
Cách khắc phục: Kiểm tra đĩa phanh, má phanh, kẹp phanh và các bộ phận liên quan. Tùy mức độ hư hỏng, kỹ thuật viên có thể xử lý bề mặt hoặc thay thế các chi tiết cần thiết.
Hệ thống treo, ổ bi bánh xe hoặc hệ thống lái bị mòn
Các chi tiết như rô-tuyn lái, rô-tuyn hệ thống treo, bạc cao su, ổ bi bánh xe hoặc những bộ phận liên quan có thể bị mòn sau thời gian dài sử dụng. Khi xuất hiện độ rơ, các chi tiết này khiến bánh xe không còn được giữ ổn định, tạo cảm giác rung hoặc lắc trên vô lăng.
Hiện tượng thường rõ hơn khi xe đi qua đường gồ ghề, vào cua hoặc thay đổi tốc độ. Trong một số trường hợp, xe còn xuất hiện tiếng kêu bất thường ở khu vực bánh xe hoặc hệ thống treo.
Cách khắc phục: Cần đưa xe đến cơ sở sửa chữa để kiểm tra độ rơ và tình trạng các chi tiết thuộc hệ thống treo, lái và ổ bi bánh xe. Những bộ phận bị mòn hoặc hư hỏng cần được sửa chữa, thay thế đúng chủng loại.
Rung vô lăng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với một hư hỏng nghiêm trọng, nhưng đây là dấu hiệu không nên bỏ qua. Đặc biệt, nếu vô lăng rung mạnh, xe bị kéo lệch, xuất hiện tiếng kêu bất thường hoặc hiện tượng rung tăng lên khi phanh, người lái nên hạn chế tiếp tục vận hành ở tốc độ cao.
Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thời điểm và điều kiện xuất hiện rung: rung khi chạy ở một dải tốc độ, rung liên tục, rung khi tăng tốc hay chỉ rung khi phanh. Đây là những thông tin quan trọng giúp kỹ thuật viên khoanh vùng nguyên nhân.
Người sử dụng ô tô nên kiểm tra định kỳ áp suất và độ mòn lốp, cân bằng bánh xe, độ chụm, hệ thống phanh, treo và lái. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, việc đưa xe đến cơ sở bảo dưỡng có thiết bị chuyên dụng để kiểm tra và xử lý sớm sẽ giúp đảm bảo an toàn, đồng thời hạn chế nguy cơ phát sinh những hư hỏng lớn hơn.
