Những ngày mưa kéo dài khiến mặt đường ẩm ướt, nhiều khu vực xuất hiện ngập cục bộ. Đây cũng là thời điểm nhiều xe máy gặp hiện tượng phanh xe phát tiếng kêu bất thường, đặc biệt ở các dòng xe sử dụng phanh đĩa.
Theo các kỹ thuật viên sửa chữa xe máy, nguyên nhân phổ biến nhất là nước mưa tạo thành một lớp màng mỏng giữa má phanh và đĩa phanh. Khi người lái tác động lực phanh, lớp nước này làm thay đổi hệ số ma sát, gây rung nhẹ và tạo ra tiếng rít hoặc tiếng "két két".
Ngoài nước, bùn đất, cát mịn và các tạp chất trên mặt đường cũng dễ bám vào bề mặt má phanh hoặc đĩa phanh. Khi hai bề mặt ma sát với nhau, những hạt bụi này có thể tạo ra âm thanh khó chịu dù hệ thống phanh vẫn hoạt động bình thường.
Trong phần lớn trường hợp, hiện tượng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Sau khi xe di chuyển thêm vài trăm mét và người lái rà phanh nhẹ nhiều lần, nhiệt sinh ra từ quá trình ma sát sẽ làm khô bề mặt phanh, đồng thời loại bỏ lớp nước và bụi bẩn, khiến tiếng kêu biến mất.
Tuy nhiên, nếu tiếng kêu vẫn kéo dài ngay cả khi hệ thống phanh đã khô hoàn toàn, người sử dụng không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy má phanh đã mòn, má phanh bị chai cứng, đĩa phanh bị xước sâu hoặc cong vênh sau thời gian dài sử dụng.
Đối với những xe thường xuyên đi qua vùng ngập nước hoặc được rửa bằng vòi phun áp lực cao, cát và bụi mịn có thể lọt vào cụm phanh, làm tăng tốc độ mài mòn các chi tiết và gây ra tiếng kêu liên tục. Ngoài ra, bụi kim loại tích tụ lâu ngày trên bề mặt đĩa phanh khi gặp nước cũng có thể tạo ra tiếng rít lớn hơn bình thường.
Các chuyên gia kỹ thuật khuyến cáo, nếu tiếng kêu đi kèm hiện tượng rung tay lái, quãng đường phanh dài hơn, phanh bị bó hoặc xe bị lệch hướng khi phanh, người sử dụng cần nhanh chóng đưa xe đến cơ sở bảo dưỡng để kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu hư hỏng liên quan đến má phanh, đĩa phanh, piston phanh hoặc hệ thống dầu phanh, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giảm tốc và an toàn khi vận hành.
Một lưu ý quan trọng là người dùng tuyệt đối không nên xịt dầu bôi trơn, mỡ hoặc các loại dung dịch chống gỉ lên đĩa phanh với mục đích khử tiếng kêu. Những chất này sẽ làm giảm độ ma sát giữa má phanh và đĩa phanh, khiến hiệu quả phanh suy giảm đáng kể và làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn.
Để hạn chế hiện tượng phanh phát tiếng kêu trong mùa mưa, các kỹ thuật viên khuyến nghị người sử dụng nên rà phanh nhẹ vài lần sau khi đi qua đoạn đường ngập nước hoặc sau khi chạy dưới mưa lớn để làm khô bề mặt phanh. Đồng thời, cần vệ sinh cụm phanh định kỳ nhằm loại bỏ bùn đất, cát và các tạp chất tích tụ.
Bên cạnh đó, việc kiểm tra hệ thống phanh theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất cũng rất cần thiết. Thông thường, má phanh nên được kiểm tra sau mỗi 8.000-10.000 km và thay mới khi độ dày đã dưới giới hạn cho phép. Dầu phanh cũng cần được thay định kỳ khoảng 2 năm hoặc theo hướng dẫn của từng hãng xe để đảm bảo hệ thống phanh luôn hoạt động ổn định và an toàn.
