Không ít chủ xe vẫn giữ thói quen chỉ thay dầu động cơ theo định kỳ mà bỏ qua bảo dưỡng các hạng mục khác. Điều này có thể khiến xe vận hành kém hiệu quả, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn, giảm tuổi thọ động cơ và hệ thống truyền động.
Theo khuyến cáo của nhiều nhà sản xuất ô tô, lịch bảo dưỡng được xây dựng dựa trên hai tiêu chí là quãng đường và thời gian sử dụng. Tuy nhiên, trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, nhiều bụi bẩn và tình trạng giao thông thường xuyên ùn tắc như tại Việt Nam, một số chi tiết có thể cần thay thế sớm hơn khuyến nghị của nhà sản xuất.
Lọc gió động cơ
Lọc gió động cơ là bộ phận có nhiệm vụ ngăn bụi bẩn, cát và các tạp chất xâm nhập vào buồng đốt. Sau thời gian dài sử dụng, bụi bám dày trên bề mặt lọc sẽ làm giảm lượng không khí đi vào động cơ, khiến quá trình đốt cháy nhiên liệu không còn đạt hiệu suất tối ưu.
Khi lọc gió động cơ xuống cấp, xe thường xuất hiện các biểu hiện như tăng tốc chậm, động cơ vận hành thiếu ổn định, công suất giảm và mức tiêu hao nhiên liệu tăng.
Các kỹ thuật viên khuyến nghị nên kiểm tra lọc gió sau mỗi 10.000-15.000km và thay mới trong khoảng 30.000-50.000km tùy điều kiện vận hành. Đây là hạng mục có chi phí không cao nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện khả năng vận hành của xe.
Lọc gió điều hòa
Đây là chi tiết thường bị nhiều chủ xe bỏ quên trong quá trình bảo dưỡng.
Lọc gió điều hòa có nhiệm vụ giữ lại bụi mịn, phấn hoa, vi khuẩn và các tác nhân gây hại trước khi luồng không khí được đưa vào khoang hành khách. Khi bộ lọc bị bẩn, điều hòa sẽ làm mát chậm hơn, lưu lượng gió giảm, xuất hiện mùi khó chịu trong cabin và kính xe dễ bị mờ khi thời tiết ẩm ướt.
Trong bối cảnh chất lượng không khí tại nhiều đô thị lớn thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi bụi mịn, việc thay lọc gió điều hòa đúng định kỳ không chỉ giúp hệ thống điều hòa hoạt động hiệu quả mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe người sử dụng. Chu kỳ thay thế phổ biến là sau khoảng 30.000-50.000km hoặc khoảng 2 năm sử dụng.
Kiểm tra và thay bugi khi cần thiết
Bugi là chi tiết làm việc trong môi trường nhiệt độ và áp suất rất cao nên dễ bị hao mòn theo thời gian.
Đối với bugi lõi đồng thông thường, tuổi thọ dao động khoảng 30.000-50.000km. Trong khi đó, các loại bugi Iridium hoặc Platinum có thể sử dụng đến khoảng 100.000km nếu điều kiện vận hành thuận lợi.
Dù sử dụng loại bugi nào, ở mốc 50.000 km, kỹ thuật viên vẫn cần tháo kiểm tra tình trạng điện cực, khe hở đánh lửa và mức độ bám muội than. Nếu bugi bị mòn hoặc đánh lửa kém sẽ dẫn đến hiện tượng động cơ rung giật, khó khởi động, bỏ máy và làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể.
Thay dầu vi sai đối với xe dẫn động cầu sau và xe hai cầu
Với các mẫu xe sử dụng hệ dẫn động cầu sau (RWD), dẫn động bốn bánh (4WD) hoặc dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD), dầu vi sai là hạng mục không nên bỏ qua trong kỳ bảo dưỡng này.
Trong quá trình hoạt động, các bánh răng bên trong vi sai sinh ra mạt kim loại do ma sát. Nếu dầu không được thay định kỳ, các tạp chất này sẽ tích tụ, làm giảm khả năng bôi trơn và đẩy nhanh quá trình mài mòn.
Khi dầu vi sai xuống cấp, xe có thể xuất hiện tiếng hú từ cầu xe, rung hoặc giật khi vào cua và làm giảm tuổi thọ của cụm truyền động. Đối với xe thường xuyên chở tải nặng, kéo rơ-moóc hoặc di chuyển trên địa hình phức tạp, việc thay dầu vi sai ở mốc khoảng 50.000km là cần thiết.
Dầu hộp số phụ trên xe 4WD/AWD
Đối với các dòng SUV hoặc bán tải sử dụng hệ dẫn động bốn bánh, dầu hộp số phụ cũng cần được kiểm tra và thay thế nếu đã đến chu kỳ.
Hộp số phụ có nhiệm vụ phân phối mô-men xoắn từ hộp số đến cầu trước và cầu sau. Sau thời gian sử dụng, dầu sẽ bị oxy hóa, giảm khả năng bôi trơn và làm mát, khiến các bánh răng và vòng bi hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt hơn.
Nếu không được thay đúng thời điểm, nguy cơ quá nhiệt và hư hỏng hệ thống truyền động sẽ tăng lên, kéo theo chi phí sửa chữa rất lớn. Với những xe thường xuyên đi đường đèo, off-road hoặc kéo tải nặng, việc thay dầu hộp số phụ ở mốc 50.000 km được đánh giá là phù hợp hơn so với việc kéo dài đến 100.000km.
Lọc nhiên liệu
Lọc nhiên liệu có vai trò loại bỏ tạp chất trước khi nhiên liệu được đưa đến kim phun và buồng đốt. Khi bộ lọc bị bẩn, dòng nhiên liệu bị cản trở, khiến động cơ thiếu nhiên liệu, xe tăng tốc kém hoặc xuất hiện hiện tượng hụt hơi.
Phần lớn các hãng xe đều khuyến cáo thay lọc nhiên liệu sau khoảng 40.000-50.000 km nhằm đảm bảo hệ thống cung cấp nhiên liệu hoạt động ổn định và kéo dài tuổi thọ của bơm nhiên liệu cũng như kim phun.
Không nên bỏ qua các hạng mục kiểm tra tổng thể
Ngoài các chi tiết cần thay thế, chủ xe cũng nên yêu cầu kỹ thuật viên kiểm tra toàn diện các hệ thống quan trọng như nước làm mát, dầu phanh, dầu trợ lực lái (nếu có), ắc quy, hệ thống treo, phanh, lốp và gầm xe để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Chi phí bảo dưỡng ở mốc 50.000 km đối với các dòng xe phổ thông thường dao động từ khoảng 5-15 triệu đồng, tùy từng mẫu xe và danh mục bảo dưỡng. Mặc dù khoản chi này không nhỏ, nhưng được xem là khoản đầu tư cần thiết để đảm bảo xe vận hành an toàn, bền bỉ và hạn chế những hư hỏng nghiêm trọng trong tương lai.
Các chuyên gia kỹ thuật cho rằng, việc cắt giảm hoặc bỏ qua những hạng mục bảo dưỡng quan trọng ở giai đoạn này chỉ giúp tiết kiệm chi phí trước mắt, nhưng có thể khiến chủ xe phải đối mặt với những khoản sửa chữa lớn hơn nhiều khi các chi tiết quan trọng đồng loạt xuống cấp.
