VTEC là gì?
VTEC là viết tắt của cụm từ Variable Valve Timing and Lift Electronic Control, có nghĩa là hệ thống biến thiên pha phân phối khí và điều khiển độ nâng van bằng điện tử.
VTEC được xem là một trong những giải pháp quan trọng trong việc đảm bảo sự cân bằng giữa hiệu năng cao và lượng khí thải độc hại ra môi trường trên động cơ đốt trong của Honda. VTEC cũng là công nghệ đồng hành cùng thương hiệu xe hơi Honda lâu bền nhất.
VTEC có khởi đầu rất sớm, bắt nguồn từ những năm 1980, khi công nghệ này lần đầu tiên được trang bị trên một mẫu xe Civic thời bấy giờ nhưng không mang lại hiệu quả cao.
Nguyên lý hoạt động của VTEC
Về mặt cấu tạo cơ khí, sự khác biệt của VTEC đó chính là trục cam có 3 vấu cam nạp trên 1 xy lanh.
Trong ba vấu cam này, vấu ở giữa sử dụng khi cần mức công suất lớn và hai vấu còn lại sử dụng khi động cơ hoạt động ở tốc độ tua máy thấp.
VTEC cho phép động cơ chuyển đổi giữa hai biên dạng cam khác nhau. Trên động cơ DOHC, mỗi trục cam được thiết kế với 3 vấu cam cho một xy lanh. Trong đó có hai vấu cam chính và 1 vấu phụ thứ ba có hành trình dài hơn và bề rộng lớn hơn, đi kèm với đó là 3 cò mổ khác nhau trên hệ thống nạp. Khi động cơ hoạt động bình thường, cò mổ chính giữa hoạt động độc lập với hai vị trí cò mổ còn lại và quay trơn trên vấu cam ở giữa.
Trong trường hợp VTEC được kích hoạt, áp suất dầu tăng lên và tác dụng lên chốt gài cò mổ chính giữa giúp kết nối cò mổ này với hai cò mổ hai bên. Lúc này hệ thống nạp hoạt động dựa trên biên dạng của vấu cam chính giữa, thời gian mở van sẽ dài hơn. Điều này dẫn đến động cơ được nạp nhiều hòa khí hơn vào xy lanh và tạo ra công suất lớn hơn so với bình thường.
Công nghệ cải tiến i-VTEC
i-VTEC là công nghệ được cải tiến và phát triển từ VTEC, các kỹ sư của Honda đã bổ sung thêm Hệ thống điều khiển biến thiên van theo thời gian (Variable Timing Control – VTC). Điểm khác biệt của công nghệ mới được cải tiến này so với công nghệ cũ là hoạt động của động cơ có thể điều khiển một cách liên tục thời điểm đóng/mở của cam nạp một cách liên tục trên toàn dải tốc độ của động cơ.
i-VTEC hoạt động nhờ vào sự phối hợp của nhiều yếu tố khác nhau như vị trí trục cam, tín hiệu cảm biến oxy, vị trí bướm ga, thời điểm đánh lửa. Kết quả là hoạt động của động cơ được tối ưu ở mức độ cao hơn hẳn so với công nghệ VTEC ban đầu. Điều này giúp động cơ hoạt động với hiệu suất cao hơn và mức công suất tối đa được sản sinh tăng lên đáng kể.
Chữ "i" trong cụm "i-VTEC" chính là viết tắt của intelligent (có nghĩa là "thông minh"). Sự phát triển nói trên đã tạo ra một sự cân bằng giữa hiệu năng của động cơ và lượng khí thải xả ra môi trường. Nói cách khác, động cơ đã hoạt động một cách thông minh nhất để có thể đạt được công suất mong muốn nhưng lại tiêu tốn ít nhiên liệu hơn và xả thải ra môi trường ít hơn.
