Sự xung đột giữa các giác quan
Theo các chuyên gia thần kinh học, một trong những nguyên nhân gây say xe là sự không đồng nhất giữa các tín hiệu cảm giác. Khi di chuyển, não bộ tiếp nhận thông tin từ thị giác, hệ thống tiền đình ở tai trong và cảm nhận bản thể để xác định trạng thái chuyển động của cơ thể.
Trên xe điện, động cơ gần như không phát ra tiếng ồn và ít rung động hơn xe sử dụng động cơ đốt trong. Điều này làm giảm những tín hiệu mà hành khách vốn quen dùng để nhận biết xe đang tăng tốc hoặc giảm tốc.
Bên cạnh đó, motor điện có khả năng tạo mô-men xoắn gần như tức thời, giúp xe tăng tốc nhanh. Khi tốc độ thay đổi đột ngột, cơ thể có thể cảm nhận chuyển động khác với những gì mắt và tai dự đoán, gây ra cảm giác mất cân bằng, chóng mặt hoặc buồn nôn.
Một yếu tố khác là hệ thống phanh tái sinh. Khi người lái nhả chân ga, motor điện chuyển sang chế độ tạo lực hãm để thu hồi năng lượng, khiến xe giảm tốc ngay cả khi chưa đạp phanh. Nếu thao tác tăng tốc và giảm tốc diễn ra liên tục, hành khách có thể cảm thấy cơ thể bị đẩy về phía trước rồi ngả về phía sau, làm tăng cảm giác khó chịu.
Làm gì để hạn chế say xe điện?
Để giảm nguy cơ say xe, hành khách nên hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính bảng khi xe đang di chuyển; thay vào đó, hãy nhìn ra phía trước hoặc khung cảnh bên ngoài. Ngồi ở ghế trước, giữ tư thế ổn định và duy trì không khí thông thoáng trong xe cũng có thể giúp cải thiện cảm giác dễ chịu.
Đối với người lái, việc tăng tốc và giảm tốc từ từ, hạn chế thay đổi tốc độ đột ngột là giải pháp quan trọng. Người cầm lái thường ít bị say xe hơn do chủ động điều khiển phương tiện và có thể dự đoán trước các chuyển động.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mối liên hệ giữa xe điện và hiện tượng say xe vẫn đang được nghiên cứu. Chưa có đủ cơ sở để khẳng định xe điện trực tiếp gây say xe hoặc khiến tình trạng này phổ biến hơn so với xe động cơ đốt trong.
Trong bối cảnh xe điện ngày càng phát triển, sự thoải mái của hành khách cũng trở thành một tiêu chí quan trọng bên cạnh khả năng vận hành và hiệu suất năng lượng. Việc tối ưu phản ứng chân ga, hệ thống phanh tái sinh và chế độ vận hành có thể góp phần giảm cảm giác khó chịu, mang lại trải nghiệm di chuyển dễ chịu hơn.
