Câu hỏi đầu tiên mà hầu hết những người mua xe điện đặt ra khi họ cân nhắc mua xe điện là "Tôi có thể lái xe bao xa trong một lần sạc?". Tuy nhiên, chắc chắn, trong năm câu hỏi hàng đầu sẽ có cả câu là "Pin ô tô điện có tuổi thọ bao lâu?". Đó là một câu hỏi quan trọng, vì pin của xe điện là bộ phận đơn đắt nhất của một chiếc EV.
Người mua ô tô chạy bằng xăng thường không hỏi: "Động cơ sẽ hoạt động bao lâu?". Nhưng ngành công nghiệp ô tô điện vẫn còn ở giai đoạn sơ khai và hầu hết người mua hàng đều đưa ra một danh sách dài các câu hỏi trước khi họ quyết định xuống tiền.
Tuy nhiên, không dễ dàng đưa ra câu trả lời cho câu hỏi về tuổi thọ pin của xe điện. Tuy nhiên, theo Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ, pin ô tô ngày nay có thể kéo dài từ 12 đến 15 năm ở vùng khí hậu ôn hòa. Nhiều chuyên gia xác định tuổi thọ của pin EV là từ 100.000 đến 200.000 dặm (khoảng từ 160.000 đến 320.000 km).
Nếu pin EV trên xe bạn bị hỏng trước thì nó có thể sẽ được bảo hành bởi nhà sản xuất. Chính phủ Mỹ quy định phạm vi bảo hiểm của pin ít nhất là 8 năm hoặc 100.000 dặm. Tuy nhiên, một số nhà sản xuất ô tô có thể cung cấp phạm vi bảo hiểm lâu hơn.
Khái niệm cơ bản về pin
Ô tô điện ngày nay có thể được trang bị từ 1 đến 4 động cơ điện, tùy thuộc vào kiểu dáng. Những động cơ này được cung cấp năng lượng bằng điện được lưu trữ trong các bộ pin lithium-ion (Li-ION) lớn, nặng, thường được lắp đặt dưới sàn cabin của xe EV. Pin được sạc lại bằng các nguồn điện bên ngoài, từ ổ cắm điện gia đình đến trạm sạc nhanh DC công cộng.
Giống như pin trong điện thoại di động, pin lithium-ion có mật độ năng lượng cao, đồng nghĩa với việc chúng sẽ chứa nhiều năng lượng trên mỗi pound hơn các loại pin khác. Pin ô tô không yêu cầu bảo trì như các loại pin khác và chúng cung cấp mức năng lượng ổn định, bất kể sạc bao nhiêu lần.
Pin lithium-ion cũng rất tốn kém để sản xuất, và chuỗi cung ứng nguyên liệu thô trải rộng trên toàn cầu. Việc khai thác và tinh chế các vật liệu được sử dụng trong pin lithium-ion được thực hiện ở một số quốc gia có hồ sơ theo dõi về mặt nhân quyền, chính trị và cả môi trường.
Pin xuống cấp
Ắc quy ô tô điện không ngừng hoạt động trừ khi sản phẩm bị lỗi nghiêm trọng hoặc một lỗi hiếm gặp khác. Thay vào đó, khả năng sạc đầy của chúng giảm dần theo thời gian.
Theo Geotab, một công ty cung cấp dịch vụ kết nối giao thông, trung bình một chiếc xe điện mất 2,3% dung lượng pin mỗi năm khi sử dụng. Một chiếc EV có phạm vi hoạt động 300 dặm sẽ có phạm vi hoạt động 293 dặm sau một năm. Sau 5 năm sử dụng, chiếc xe sẽ có phạm vi hoạt động là 266 dặm trên một lần sạc.
Nhiều người lái xe điện đã lưu ý rằng sự suy giảm không phải lúc nào cũng chính xác, sự xuống cấp sẽ nhiều hơn trong vài năm đầu tiên so với những năm tiếp theo trong vòng đời của chiếc xe.
Tốc độ suy giảm phạm vi hoạt động có thể bị ảnh hưởng bởi cách thức và thời điểm sạc cũng như môi trường vận hành hay bảo quản xe.
Không phải tất cả các mẫu EV đều chứa pin có tốc độ xuống cấp như nhau, với các thiết kế mới ít bị xuống cấp hàng năm hơn nhiều so với các mẫu cũ trước đây.
Tuổi thọ của pin là bao lâu?
Lý do khó có thể đưa ra một con số cụ thể về tuổi thọ của pin EV là nó có thể thay đổi rất nhiều dựa trên các cách mà chủ sở hữu "đối xử" với chiếc xe của mình. Nói chung, bạn có thể mong đợi tuổi thọ của bộ pin xe EV ít nhất là 10 năm hoặc 100.000 dặm. Hầu hết sẽ đi lâu hơn và xa hơn nếu chủ xe biết cách sử dụng.
Dưới đây là một số yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của pin ô tô điện:
- Tuổi của bộ pin: Khi bộ pin xe điện cũ đi, khả năng giữ điện tích của nó sẽ giảm đi. Mức độ thay đổi tùy theo từng loại xe, với các mẫu xe gần đây hơn, được trang bị công nghệ quản lý pin mới nhất nhằm giảm thiểu tác động của tuổi thọ pin.
- Số chu kỳ sạc: Tuổi thọ của pin ô tô điện cũng có thể bị ảnh hưởng bởi số lần sạc và độ cạn pin. Càng nhiều chu kỳ, pin sẽ xuống cấp càng nhanh.
- Mức sạc tối thiểu và tối đa: Pin ô tô điện liên tục cạn kiệt đến mức gần bằng 0 và được sạc lại 100% công suất sẽ có thời gian sử dụng ngắn hơn so với pin có quản lý sạc tốt hơn. Điều đó có nghĩa là bạn nên sạc trước khi sắp hết pin và không cần sạc đến 100% công suất, trừ khi được nhà sản xuất khuyến nghị. Nó giống như việc giữ cho bình xăng trong một chiếc ô tô truyền thống luôn được đổ đầy từ 1/4 đến 3/4.
- Nhiệt độ môi trường: Mặc dù nhiệt độ lạnh có thể hạn chế tốc độ sạc của pin và giảm quãng đường di chuyển, nhưng kẻ thù thực sự của pin xe điện là nhiệt. Bạn càng vận hành và sạc xe EV của mình ở nhiệt độ cao, thì khả năng duy trì mức sạc của pin sẽ giảm càng nhanh.
Ngay cả việc bảo quản xe điện ở nhiệt độ cao cũng có thể làm giảm tuổi thọ của pin.
Nếu bạn là chủ sở hữu xe điện, bạn có thể tối đa hóa tuổi thọ của pin bằng cách để ô tô của mình trong gara và sạc pin vào những thời điểm mát mẻ nhất trong ngày.
- Tần suất sạc nhanh: Mặc dù việc sử dụng các trạm sạc nhanh DC rất tiện khi thực hiện các chuyến đi đường dài bằng xe điện, nhưng bạn nên hạn chế sử dụng. Sử dụng sạc nhanh quá thường xuyên sẽ làm giảm tuổi thọ của pin.
Điều gì xảy ra với pin hết tuổi thọ?
Nếu bộ pin không thể cung cấp năng lượng cho chiếc EV của bạn thì điều đó không có nghĩa là tuổi thọ của pin đã hết. Ngày càng có nhiều thị trường sử dụng pin EV hết hạn sử dụng làm thiết bị lưu trữ năng lượng cho gia đình, cơ sở phát điện và doanh nghiệp.
Khi một bộ pin hoàn toàn vô dụng với vai trò là nguồn năng lượng, các thành phần của nó có thể được tách ra để tái sử dụng. Mặc dù các nhà tái chế pin EV chưa phổ biến hiện nay nhưng một hệ sinh thái mạnh mẽ gồm các nhà tái chế dự kiến sẽ xuất hiện khi nhiều bộ pin EV sắp hết tuổi thọ xuất hiện trong tương lai.
