Theo các cơ sở đăng kiểm, lỗi hệ thống phanh xe là một trong những lỗi hư hỏng, khiếm khuyết chiếm tỷ lệ cao nhất khiến ô tô bị trượt đăng kiểm.
Trên ô tô có 2 hệ phanh gồm hệ phanh chính (hay còn gọi là chân phanh) được sử dụng để làm giảm tốc độ của ô tô theo mong muốn của người dùng. Loại phanh này được trang bị trên tất cả các bánh ở cầu trước và sau của ô tô.
Trong khi đó, hệ phanh dừng được sử dụng để giữ cho ô tô ở trạng thái đứng yên. Loại phanh này được vận hành bằng tay, nên nó còn có tên gọi khác là phanh tay.
Ngày nay, do công nghệ phát triển, bên cạnh các mẫu xe còn trang bị phanh tay cơ khí truyền thống, nhiều ô tô đời mới đã được nhà sản xuất trang bị phanh tay điện tử được điều khiển hoàn toàn tự động. Chức năng chính là giữ cho ô tô ở trạng thái đứng yên khi dừng xe trên đường bằng phẳng hoặc đèo dốc.
QCVN 122:2024 do Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) ban hành đã quy định rõ các lỗi liên quan đến hệ thống phanh khiến ô tô bị trượt đăng kiểm.
Đối với hệ phanh chính, trục bàn đạp phanh không đủ chi tiết kẹp chặt, phòng lỏng; trục xoay quá chặt, kẹt; ổ đỡ, trục rơ; bàn đạp phanh lắp đặt không chắc chắn, rạn, nứt, cong vênh; bàn đạp không tự trả lại đúng khi nhả phanh, không có hành trình tự do, dự trữ hành trình; không có tác dụng chống trượt trên bàn đạp phanh là những lỗi phổ biến khiến ô tô trượt hạng mục kiểm tra về phanh.
Ngoài ra, khi kiểm tra hạng mục về phanh, đăng kiểm viên cũng sẽ kiểm tra dẫn động phanh chính ở phía dưới xe, nếu đường ống lắpđặt không chắc chắn, có dấu vết cọ sát vào bộ phận khác của xe; khu vực kết nối bị rò rỉ; ống cứng bị rạn, nứt, mọt gỉ; ống mềm bị nứt, phồng rộp.
Hoặc xi lanh phanh không đúng kiểu loại, lắp đặt không chắc chắn; rạn, nứt, vỡ, biến dạng; bị rò rỉ; không đủ chi tiết kẹp chặt, phòng lỏng. Các van phanh lắp đặt không đúng, không chắc chắn; bị hư hỏng, rò rỉ. Trợ lực phanh hư hỏng, không có tác dụng… cũng đều là những lỗi quan trọng, nguy hiểm khiến xe bị trượt đăng kiểm do không an toàn.
Đối với phanh đỗ, khi kiểm tra cơ cấu điều khiển các lỗi khiến ô tô trượt đăng kiểm gồm: Với phanh cơ khí truyền thống nếu cần hoặc bàn đạp điều khiển phanh đỗ xe không đúng kiểu loại, lắp đặt không chắc chắn; cong vênh; cóc hãm không có tác dụng. Với phanh điện tử nếu van phanh, nút bấm điều khiển phanh đỗ xe không đúng kiểu loại, lắp đặt không chắc chắn; bộ phận điều khiển nứt, hỏng; van, nút điều khiển làm việc không ổn định; các mối liên kết lỏng, có sự rò rỉ trong hệ thống; không hoạt động khi đóng mở.
Khi kiểm tra dẫn động phanh đỗ, nếu dây cáp, thanh kéo, cần đẩy, các liên kết lắp đặt không chắc chắn; có dấu vết cọ sát vào bộ phận khác của xe; cáp bị đứt sợi, thắt nút, kẹt trùng lỏng hoặc thiếu chi tiết kẹp chặt và phòng lỏng cũng là nguyên nhân ô tô trượt đăng kiểm.
Ngoài kiểm tra các chi tiết trên, đăng kiểm viên còn cho xe chạy trên băng thử để kiểm tra sự làm việc và hiệu quả của phanh chính cũng như phanh đỗ.
Với phanh chính, trường hợp lực phanh không tác động trên một hay nhiều bánh xe; biến đổi bất thường hay chậm bất thường trong hoạt động của cơ cấu phanh ở bánh xe bất kỳ là những lỗi hư hỏng nguy hiểm; trong khi đó, hệ số sai lệch giữa các bánh xe trên cùng một trục hoặc toàn bộ xe không đạt tiêu chuẩn là những hư hỏng quan trọng, đều cần phải khắc phục ngay để đảm bảo an toàn cũng như đạt đăng kiểm.
Với phanh đỗ, nếu không có tác dụng phanh trên một bánh xe khi kiểm tra trên băng thử, ô tô cũng bị đánh giá trượt hạng mục kiểm tra phanh, trượt đăng kiểm.
