Tình trạng nói trên đồng nghĩa với việc không ít chủ xe đang lưu thông mỗi ngày mà không biết phương tiện của mình tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng khi xảy ra va chạm.
Túi khí Takata - Vấn đề chưa khép lại
Vụ bê bối túi khí Takata được xem là một trong những cuộc triệu hồi lớn nhất trong lịch sử ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Hàng chục hãng xe từ Nhật Bản, Mỹ, châu Âu đến Hàn Quốc đều bị ảnh hưởng do sử dụng bộ thổi túi khí (airbag inflator) do Takata cung cấp.
Tại Việt Nam, trong gần một thập kỷ qua, nhiều thương hiệu như Toyota, Honda, Mazda, Nissan, Mitsubishi, Subaru, BMW, Ford và một số hãng khác đã liên tục phát đi các chương trình triệu hồi để thay thế cụm bơm khí túi khí miễn phí.
Tuy nhiên, dù chương trình triệu hồi đã kéo dài nhiều năm, vẫn còn hàng nghìn phương tiện chưa quay lại đại lý để khắc phục lỗi.
Theo các hãng xe, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc xe đã qua nhiều đời chủ, thông tin đăng ký thay đổi, xe mua bán qua thị trường xe cũ hoặc chủ sở hữu không nắm được thông tin triệu hồi.
Điểm đáng lo ngại nằm ở bộ thổi khí sử dụng chất tạo khí ammonium nitrate. Sau thời gian dài hoạt động trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao, chất này có thể bị biến đổi tính chất.
Trong trường hợp xảy ra va chạm khiến túi khí kích hoạt, áp suất bên trong bộ thổi có thể tăng vượt mức thiết kế, làm vỏ kim loại bị nứt hoặc phát nổ.
Khi đó, thay vì chỉ bơm căng túi khí để bảo vệ người ngồi trong xe, các mảnh kim loại sắc nhọn có thể bắn vào khoang lái với tốc độ rất lớn, gây thương tích nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Đây là nguyên nhân khiến vụ việc Takata trở thành một trong những sự cố an toàn nghiêm trọng nhất lịch sử ngành ô tô.
Xe cũ là nhóm có nguy cơ cao nhất
Tại Việt Nam, phần lớn các xe chưa thực hiện triệu hồi hiện đều là xe đã sử dụng từ 10-20 năm.
Đây cũng là nhóm xe thường xuyên được mua bán trên thị trường xe cũ. Trong nhiều trường hợp, chủ xe mới chỉ quan tâm đến tình trạng động cơ, hộp số hay giấy tờ mà quên kiểm tra lịch sử triệu hồi.
Không ít phương tiện đã đổi chủ nhiều lần, khiến hãng xe không còn khả năng liên hệ trực tiếp với chủ sở hữu hiện tại.
Bên cạnh đó, nhiều người vẫn lầm tưởng rằng nếu túi khí chưa từng bung thì hệ thống vẫn hoạt động bình thường. Thực tế, lỗi nằm ở cấu tạo bộ thổi khí và chỉ bộc lộ khi xảy ra tai nạn. Chính vì vậy, nguy cơ vẫn tồn tại trong suốt quá trình sử dụng.
Các hãng xe đều khẳng định việc kiểm tra xe thuộc diện triệu hồi hay không khá đơn giản. Chủ xe chỉ cần tra cứu số VIN hoặc số khung trên website chính thức của hãng hoặc liên hệ đại lý ủy quyền để được hỗ trợ.
Nếu xe thuộc diện ảnh hưởng, toàn bộ chi phí thay thế đều do nhà sản xuất chi trả. Thời gian sửa chữa thông thường chỉ từ khoảng 1-3 giờ tùy từng mẫu xe và tình trạng phụ tùng.
Điều này đồng nghĩa chủ xe không phải bỏ chi phí nhưng lại loại bỏ được một trong những rủi ro an toàn nghiêm trọng nhất trên xe.
Người mua xe cũ cần lưu ý điều gì?
Các chuyên gia khuyến nghị, bên cạnh việc kiểm tra lịch sử bảo dưỡng, tai nạn hay số km, người mua xe cũ nên bổ sung thêm bước kiểm tra lịch sử triệu hồi.
Nếu chiếc xe vẫn nằm trong diện triệu hồi túi khí Takata nhưng chưa được thay thế, người mua nên yêu cầu chủ xe hoàn tất việc sửa chữa trước khi giao dịch hoặc mang xe đến đại lý ngay sau khi sang tên.
Đây là hạng mục sửa chữa miễn phí nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự an toàn của người sử dụng.
Thực tế cho thấy, phần lớn các chương trình triệu hồi không xuất phát từ việc xe đã gặp sự cố mà nhằm phòng ngừa rủi ro có thể xảy ra trong tương lai.
Đối với lỗi túi khí Takata, việc chủ động đưa xe đi kiểm tra và thay thế không chỉ giúp bảo vệ người lái và hành khách mà còn góp phần giảm thiểu những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Trong bối cảnh thị trường xe cũ tại Việt Nam ngày càng sôi động, việc kiểm tra xe có thuộc diện triệu hồi hay không nên trở thành một bước bắt buộc trước khi mua bán hoặc tiếp tục sử dụng phương tiện. Chỉ mất vài phút tra cứu và vài giờ sửa chữa miễn phí, nhưng đó có thể là yếu tố quyết định bảo vệ tính mạng của người ngồi trên xe khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Theo khuyến cáo từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), để xác định phương tiện của mình có nằm trong diện ảnh hưởng hay không, chủ xe có thể tự xác định xe của mình theo thông tin từ các nhà sản xuất dưới đây:
