Vì sao phanh tay cơ dần biến mất trên ô tô đời mới?

TẠP CHÍ CÔNG THƯƠNG: CHUYÊN TRANG CÔNG NGHIỆP Ô TÔ - XE MÁY CARTIMES

Vì sao phanh tay cơ dần biến mất trên ô tô đời mới?

Từ một trang bị quen thuộc trên ô tô, phanh tay cơ đang dần nhường chỗ cho phanh tay điện tử. Theo báo cáo của CarGurus U.K., tỷ lệ xe mới sử dụng phanh tay cơ tại Anh đã giảm từ 37% năm 2018 xuống còn 8% năm 2024. Sự thay đổi này xuất phát từ nhu cầu nâng cao tiện nghi, tối ưu không gian nội thất và tích hợp các công nghệ hỗ trợ lái xe hiện đại.

Phanh tay cơ ngày càng ít xuất hiện

Trên nhiều mẫu ô tô đời mới, cần phanh tay truyền thống đang dần được thay thế bằng một nút bấm nhỏ trên bảng điều khiển trung tâm. Thay đổi tưởng chừng đơn giản này phản ánh xu hướng chuyển dịch trong thiết kế ô tô hiện đại, khi các nhà sản xuất ngày càng ưu tiên tính tiện dụng, khả năng tự động hóa và tối ưu không gian nội thất.

Theo báo cáo Manual Handbrake Report 2024 của CarGurus U.K., tỷ lệ xe mới sử dụng phanh tay cơ tại Anh giảm từ 37% năm 2018 xuống còn 8% năm 2024. Điều đó cho thấy phanh tay điện tử (Electronic Parking Brake - EPB) đang trở thành trang bị phổ biến trên các mẫu xe mới.

Nếu phanh tay cơ hoạt động thông qua cần kéo hoặc bàn đạp, kết hợp với hệ thống cáp truyền lực đến cơ cấu phanh, thì phanh tay điện tử sử dụng mô-tơ điện để kích hoạt cơ cấu giữ xe đứng yên. Người lái chỉ cần thao tác với công tắc điều khiển thay vì dùng lực kéo cần phanh như trước đây.

phanh tay
Phanh tay cơ hoạt động thông qua cần kéo hoặc bàn đạp, kết hợp với hệ thống cáp truyền lực đến cơ cấu phanh

Tiện lợi hơn, tích hợp nhiều công nghệ hỗ trợ lái

Quảng cáo

Ưu điểm dễ nhận thấy nhất của phanh tay điện tử là sự thuận tiện trong quá trình sử dụng. Người lái không cần kéo một cần phanh lớn mà chỉ cần thao tác bằng nút bấm. Điều này đặc biệt hữu ích với người cao tuổi, người có thể lực hạn chế hoặc những trường hợp gặp khó khăn khi sử dụng phanh tay cơ.

Không chỉ đơn giản hóa thao tác, phanh tay điện tử còn có thể kết hợp với nhiều hệ thống hỗ trợ lái xe. Tùy từng mẫu xe, hệ thống có thể tự động kích hoạt phanh khi người lái tắt động cơ, tự động nhả phanh khi xe bắt đầu di chuyển hoặc phối hợp với chức năng hỗ trợ khởi hành ngang dốc.

Một số mẫu xe còn được trang bị tính năng Auto Hold, cho phép xe duy trì trạng thái đứng yên khi người lái dừng tại đèn đỏ hoặc trong tình huống giao thông đông đúc mà không cần liên tục giữ chân phanh. Tuy nhiên, cần phân biệt Auto Hold với phanh tay điện tử: đây là hai chức năng khác nhau, dù có thể phối hợp hoạt động trên cùng một chiếc xe.

Bên cạnh đó, việc loại bỏ cần phanh tay truyền thống giúp các nhà sản xuất có thêm không gian bố trí hộc chứa đồ, khay để cốc hoặc các tiện ích khác trên bảng điều khiển trung tâm. Với xu hướng thiết kế nội thất tối giản, màn hình lớn và tích hợp nhiều chức năng điện tử, thay đổi này cũng góp phần tạo nên không gian cabin hiện đại hơn.

Việc chuyển sang phanh điện tử còn giúp các nhà sản xuất dễ dàng tích hợp chức năng phanh đỗ với hệ thống điều khiển điện tử của xe. Đây là một trong những yếu tố phù hợp với xu hướng tự động hóa ngày càng phát triển trong ngành công nghiệp ô tô.

Chi phí sửa chữa và những rủi ro cần lưu ý

Quảng cáo

Dù có nhiều ưu điểm, phanh tay điện tử không phải là giải pháp hoàn toàn vượt trội trong mọi tình huống. So với cơ cấu phanh tay cơ tương đối đơn giản, hệ thống phanh điện tử có thêm mô-tơ chấp hành, bộ điều khiển và các thành phần điện tử liên quan. Vì vậy, việc chẩn đoán và sửa chữa khi xảy ra sự cố có thể phức tạp hơn, đặc biệt đối với những xe đã hết thời hạn bảo hành.

Trong một số trường hợp, mô-tơ phanh bị lỗi, hệ thống điện gặp trục trặc hoặc điện áp ắc quy không đủ có thể khiến phanh tay điện tử không hoạt động như bình thường. Khi đó, người sử dụng có thể cần đến thiết bị chẩn đoán chuyên dụng hoặc quy trình nhả phanh khẩn cấp theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Ở những khu vực có thời tiết lạnh, băng giá cũng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận phanh. Tuy nhiên, nguy cơ đóng băng không chỉ xảy ra với phanh điện tử mà còn có thể xuất hiện ở các cơ cấu phanh truyền thống trong điều kiện nhất định.

Một vấn đề khác là chi phí thay thế linh kiện. Trong khi hệ thống phanh tay cơ thường có cấu tạo đơn giản và có thể điều chỉnh hoặc sửa chữa bằng những phương pháp thông thường, phanh tay điện tử có thể đòi hỏi linh kiện chuyên biệt và quy trình kỹ thuật phức tạp hơn. Mức chi phí thực tế phụ thuộc vào dòng xe, nguyên nhân hỏng hóc và chính sách sửa chữa của từng hãng.

Vì vậy, người sử dụng cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất, bảo dưỡng hệ thống phanh định kỳ và chú ý tình trạng ắc quy. Khi phanh tay điện tử báo lỗi hoặc không thể nhả phanh, không nên cố ép xe di chuyển mà cần kiểm tra nguyên nhân để tránh gây hư hỏng thêm.

Vì sao các hãng xe vẫn ưu tiên phanh điện tử?

Quảng cáo

Sự phổ biến của phanh tay điện tử không chỉ đến từ nhu cầu của người tiêu dùng mà còn gắn với chiến lược thiết kế và phát triển sản phẩm của các hãng xe. Khi các mẫu xe ngày càng được trang bị nhiều hệ thống hỗ trợ lái, việc tích hợp phanh đỗ vào hệ thống điều khiển điện tử giúp nhà sản xuất thuận lợi hơn trong việc đồng bộ các chức năng.

Ngoài ra, loại bỏ cần phanh tay cơ cũng giúp giải phóng không gian nội thất, tạo điều kiện cho các thiết kế bảng điều khiển trung tâm linh hoạt hơn. Đây là lợi thế đáng kể trong bối cảnh các hãng xe cạnh tranh không chỉ về động cơ, khả năng vận hành mà còn về tiện nghi và trải nghiệm người dùng.

Dù vậy, phanh tay cơ vẫn có chỗ đứng nhất định, đặc biệt trên một số mẫu xe thể thao hoặc xe hướng đến những người yêu thích cảm giác lái truyền thống. Mazda MX-5 Miata, Subaru BRZ và Toyota GR86 là những ví dụ về các mẫu xe vẫn duy trì cần phanh tay cơ trên các phiên bản tương ứng tại một số thị trường. Với Ford Mustang, trang bị này có thể khác nhau tùy thế hệ và phiên bản, do đó không thể khái quát cho toàn bộ dòng xe.

Việc tiếp tục sử dụng phanh tay cơ trên một số mẫu xe cho thấy lựa chọn thiết kế vẫn phụ thuộc vào định hướng sản phẩm, yêu cầu vận hành và thị trường mục tiêu, chứ không đơn thuần là cuộc thay thế giữa công nghệ cũ và mới.

Từ góc độ người tiêu dùng, phanh tay điện tử mang lại nhiều tiện ích trong sử dụng hằng ngày, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo dưỡng và xử lý sự cố. Trong khi đó, phanh tay cơ có ưu thế về cấu tạo đơn giản, dễ nhận biết trạng thái hoạt động và thường thuận tiện hơn khi cần sửa chữa.

Với tỷ lệ xe mới sử dụng phanh tay cơ tại Anh chỉ còn 8% vào năm 2024, xu hướng chuyển sang phanh tay điện tử đang ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, lựa chọn công nghệ nào phù hợp vẫn cần được đánh giá dựa trên nhu cầu sử dụng, chi phí sở hữu và đặc điểm vận hành của từng mẫu xe.

Tin khác

  • Đổ đèo bằng ô tô điện và xe xăng: Khác biệt nằm ở đâu?

    Đổ đèo bằng ô tô điện và xe xăng: Khác biệt nằm ở đâu?

    Khi di chuyển trên những cung đường đèo dốc dài và liên tục, người lái phải kiểm soát tốc độ để tránh xe tăng tốc ngoài ý muốn, đồng thời hạn chế tình trạng phanh quá nóng do sử dụng liên tục. Đây là thách thức chung đối với cả ô tô điện và xe sử dụng động cơ xăng, dầu. Tuy nhiên, nhờ đặc điểm hệ truyền động và thiết kế, ô tô điện có một số lợi thế đáng chú ý.

  • Ắc quy ô tô hết điện: Cách tự sạc tại nhà không cần tháo cọc

    Ắc quy ô tô hết điện: Cách tự sạc tại nhà không cần tháo cọc

    Khi ô tô lâu ngày không sử dụng, ắc quy có thể bị cạn điện, khiến xe khó hoặc không thể khởi động. Trong trường hợp bình vẫn còn tốt, chủ xe có thể tự sạc tại nhà bằng bộ sạc chuyên dụng mà không cần tháo ắc quy hay ngắt các đầu cọc.

  • 4 dấu hiệu giảm xóc xe máy đã xuống cấp

    4 dấu hiệu giảm xóc xe máy đã xuống cấp

    Giảm xóc xe máy bị chảy dầu, xóc nảy bất thường, phát ra tiếng kêu hoặc khiến xe thiếu ổn định khi vào cua có thể là dấu hiệu hệ thống treo đang gặp vấn đề. Chủ xe cần sớm kiểm tra để bảo đảm an toàn khi vận hành.

  • Số N trên xe số tự động: Khi nào nên sử dụng?

    Số N trên xe số tự động: Khi nào nên sử dụng?

    Trên xe số tự động, số N (Neutral) có chức năng ngắt truyền động từ động cơ đến bánh xe. Tuy nhiên, không phải tình huống nào người lái cũng nên sử dụng vị trí số này. Việc chuyển về số N đúng thời điểm không chỉ giúp xử lý một số sự cố mà còn góp phần bảo đảm an toàn khi vận hành.

  • Nên thay dầu động cơ trước hay sau chuyến đi dài?

    Nên thay dầu động cơ trước hay sau chuyến đi dài?

    Thay dầu động cơ trước chuyến đi dài là lựa chọn hợp lý nếu xe đã đến hạn bảo dưỡng. Bên cạnh đó, người lái cần kiểm tra lốp, hệ thống phanh, nước làm mát và ắc quy để hạn chế nguy cơ gặp sự cố trên đường.

  • Đề xuất bổ sung nhiều quy định an toàn đối với xe khách giường nằm

    Đề xuất bổ sung nhiều quy định an toàn đối với xe khách giường nằm

    Cục Đăng kiểm Việt Nam đang hoàn thiện dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô (thay thế QCVN 09:2024) để trình Bộ Xây dựng ban hành. Trong đó, dự thảo bổ sung nhiều yêu cầu an toàn riêng đối với xe khách giường nằm, tập trung vào hệ thống phanh, kiểm soát ổn định, cửa thoát hiểm và cảnh báo cháy, khói.

  • Ô tô va phải ổ gà: 5 dấu hiệu cảnh báo cần kiểm tra ngay

    Ô tô va phải ổ gà: 5 dấu hiệu cảnh báo cần kiểm tra ngay

    Sau khi va phải ổ gà, ô tô có thể bị hư hỏng lốp, cong vành, lệch góc đặt bánh xe hoặc tổn thương hệ thống treo. Nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường sẽ giúp chủ xe chủ động xử lý, hạn chế nguy cơ mất an toàn khi lưu thông.

  • Dầu cầu hypoid khác gì dầu động cơ và dầu hộp số?

    Dầu cầu hypoid khác gì dầu động cơ và dầu hộp số?

    Dầu cầu hypoid được thiết kế với hệ phụ gia chịu cực áp (EP) nhằm bảo vệ bánh răng trước tải trọng lớn và ma sát trượt cao. Do có yêu cầu bôi trơn riêng biệt, loại dầu này không thể tùy tiện thay thế bằng dầu động cơ, dầu hộp số sàn hay dầu hộp số tự động. Sử dụng sai loại dầu có thể làm tăng nguy cơ mài mòn, hư hỏng các chi tiết truyền động.

  • 5 dấu hiệu nhận biết ô tô cũ từng bị tai nạn

    5 dấu hiệu nhận biết ô tô cũ từng bị tai nạn

    Kiểm tra kỹ lớp sơn, khe hở thân xe, các mối hàn và hệ thống khung gầm là những bước quan trọng giúp người mua phát hiện ô tô cũ từng bị tai nạn, hạn chế rủi ro về an toàn và chi phí sửa chữa sau này.

  • 7 quy tắc giúp ô tô sẵn sàng ứng phó tình huống khẩn cấp

    7 quy tắc giúp ô tô sẵn sàng ứng phó tình huống khẩn cấp

    Bảo dưỡng xe định kỳ, chuẩn bị đầy đủ vật dụng thiết yếu và duy trì nhiên liệu ở mức an toàn là những việc chủ xe cần thực hiện để chủ động ứng phó với thiên tai, sự cố bất ngờ hoặc tình huống phải sơ tán khẩn cấp.