Theo quy định mới, người điều khiển ô tô sử dụng các chất liệu, vật liệu hoặc thiết bị nhằm làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số của phương tiện đối với thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ sẽ bị xử phạt từ 20 đến 26 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy và các phương tiện tương tự, hành vi này sẽ bị xử phạt từ 3 đến 4 triệu đồng, đồng thời bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Quy định trên được bổ sung tại Điều 3 và Điều 4 Nghị định 238/2026, thông qua việc sửa đổi điểm b khoản 8 Điều 13 và điểm b khoản 3 Điều 14 của Nghị định 168/2024. Nội dung mới bổ sung hành vi "sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe của phương tiện đối với thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ" vào nhóm hành vi vi phạm bị xử lý.
Mặc dù Nghị định 238/2026 chưa đưa ra khái niệm cụ thể về các loại chất liệu, vật liệu hoặc thiết bị nêu trên, song thực tế hiện nay trên thị trường đã xuất hiện nhiều sản phẩm được quảng cáo với công dụng giúp phương tiện tránh bị hệ thống camera giao thông ghi nhận hoặc nhận diện chính xác biển số.
Các thiết bị, vật liệu thường được nhắc đến gồm sơn phản quang chống chụp ảnh, decal phản quang hoặc đổi màu biển số, thiết bị lật hoặc xoay biển số tự động, thiết bị che biển số điều khiển từ xa, cùng các loại đèn LED hồng ngoại công suất cao.
Điểm chung của các sản phẩm này là làm suy giảm hoặc vô hiệu hóa khả năng nhận diện biển số của hệ thống camera giám sát, trong đó có các camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang được triển khai phục vụ công tác giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm giao thông.
Đơn cử, sơn hoặc lớp phủ phản quang có thể phản xạ mạnh ánh sáng từ đèn flash hoặc tia hồng ngoại của camera, khiến hình ảnh biển số bị lóa, không thể đọc được ký tự. Trong khi đó, các đèn LED hồng ngoại công suất cao phát ra tia hồng ngoại mà mắt thường không nhìn thấy nhưng có thể gây nhiễu cảm biến của camera, làm khu vực biển số xuất hiện như một vùng sáng trắng, gây khó khăn cho việc nhận diện thông tin.
Việc bổ sung quy định xử phạt đối với các hành vi can thiệp vào khả năng nhận diện biển số được đánh giá là bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả của hệ thống giám sát giao thông thông minh, đồng thời ngăn chặn tình trạng cố tình sử dụng thiết bị để trốn tránh việc phát hiện và xử lý vi phạm bằng hình thức phạt nguội.
