Nguyên nhân xe ô tô bị lật về mặt động học
Trường hợp xe lật ngang
Xe lật ngang thông thường sẽ là do người điều khiển đi vào cua với tốc độ cao. Lúc này, xe phải chịu tác động của 3 lực khác nhau bao gồm: lực từ mặt đường tác động lên lốp, lực quán tính (ly tâm) và trọng lực (theo trọng tải xe). Từ lốp xe sẽ chịu tác động của lực từ mặt đường hướng vào tâm vòng xe, lực quán tính ly tâm (phụ thuộc vào các yếu tố tốc độ xe, tác động lên trọng tâm xe) hướng ra phía ngoài tâm quay.
Khi đó, 2 lực này khiến xe bị lật ra phía ngoài vòng quay của bánh xe. Khi cả hai lực trên mạnh hơn trọng lực của xe thì xe bị lật ngang. Xe có trọng tâm càng cao thì càng dễ dàng bị lật hơn, chính vì thế mà các xe gầm cao như xe thể thao đa dụng SUV, van, bus thường dễ lật hơn dòng xe ô tô sedan hay xe hatchback.
Trường hợp xe lật dọc
Nếu xe đang chạy với tốc độ cao mà đâm phải xe khác hay chướng ngại vật nào đó thì rất dễ xảy ra tình huống lật dọc. Khi va chạm, quán tính của xe sẽ khiến xe quay quanh tâm của chướng ngại vật. Tốc độ càng lớn thì rủi ro bị lật ngửa xe càng cao.
Các nguyên nhân khác khiến xe ô tô dễ bị lật
Bên cạnh đó cũng có một số nguyên nhân khác dẫn đến lật xe. Chẳng hạn như hành vi lái xe, loại xe, các yếu tố tự nhiên khác… Theo cục quản lý an toàn giao thông đường bộ Mỹ (NHTSA), các tác nhân thường xuyên có mặt trong các vụ lật xe ô tô là:
Tốc độ
Một nghiên cứu của Cục an toàn giao thông đường bộ Mỹ chỉ ra rằng có hơn 40% vụ lật xe liên quan tới việc chạy xe ở tốc độ cao. Đồng thời cũng có hơn 70% vụ lật xe xảy ra nếu tốc độ lưu thông hơn 80 km/h.
Điều kiện đường đi
Điều kiện đường sá ở Việt Nam vẫn chưa được phát triển đồng bộ, điều này khiến cho nguy cơ bị lật xe tăng lên. Chẳng hạn khi đi vào ban đêm ở những nơi đường xấu nhưng lại vắng vẻ, người điều khiển ô tô thường có xu hướng tăng tốc (hơn 80 km/h), điều này rất dễ dẫn đến các vụ tai nạn.
Sử dụng chất kích thích
Có 50% các vụ tai nạn lật xe là do việc người điều khiển xe ô tô sử dụng chất kích thích như rượu, bia… Các chất kích thích này khiến cho người lái mất tập trung, khả năng quan sát giảm, cũng như ảnh hưởng đến cơ bắp. Điều này khiến họ giảm hoặc mất khả năng phản ứng trước những tình huống nhanh, dẫn tới những vụ tai nạn.
Tính chất dòng xe
Loại xe nào cũng có thể gặp phải rủi ro bị lật. Tuy nhiên ở những chiếc xe có trọng tâm cao thì nguy cơ này sẽ cao hơn, chẳng hạn như SUV, xe bán tải, xe tải.
Thói quen điều khiển xe
Cơ quan quản lý an toàn giao thông đường bộ Mỹ đã chỉ ra rằng có hơn 70% tai nạn lật xe do thói quen người lái tại thời điểm tai nạn. Chẳng hạn như thói quen nghe nhạc hoặc nghe điện thoại và mất tập trung khi lái xe.
