Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự năm 2015, một giao dịch dân sự chỉ được coi là có hiệu lực pháp luật khi có đủ các điều kiện:
- Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch.
- Tự nguyện tham gia giao dịch.
- Mục đích, nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức của xã hội.
Trong đó, điều cấm ở đây được hiểu là những quy định của luật không cho phép thực hiện những hành vi nhất định. Cụ thể, có quy định cấm thực hiện giao dịch mua bán xe do trộm cắp mà có. Vậy với trường hợp này, giao dịch được coi là vô hiệu.
Thêm vào đó, Khoản 2 Điều 133 Luật Dân sự 2015 quy định về bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu:
"Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng tài sản đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch dân sự khác cho người thứ ba ngay tình và người này căn cứ vào việc đăng ký đó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch đó không bị vô hiệu."
Trường hợp tài sản phải đăng ký mà chưa được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì giao dịch dân sự với người thứ ba vô hiệu. Trừ trường hợp người thứ ba ngay tình nhận được tài sản này thông qua bán đấu giá tại tổ chức có thẩm quyền, hoặc giao dịch với người mà theo bản án, quyết định của cơ quan nhà nước thẩm quyền là chủ sở hữu tài sản nhưng sau đó chủ thể này không phải là chủ sở hữu tài sản so bản án quyết định bị hủy, sửa".
Như vậy, khi mua nhầm xe bị trộm cắp, để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bạn cần đến cơ quan công an để trình báo sự việc. Sau đó, người mua khởi kiện người bán tài sản ra tòa để yêu cầu hoàn trả lại số tiền đã mua xe.
Người dân cần phải tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, xe có giấy tờ hợp pháp không, có trong tình trạng đang bị cầm cố thế chấp hay không, có thuộc trường hợp đang bị tạm giữ giấy tờ để đảm bảo thi hành án không. Từ đó tránh được những rủi ro trong giao dịch dân sự và bảo vệ được lợi ích hợp pháp của mình.
