Với gần 300.000 tài xế tại Việt Nam, GSM cho biết đã triển khai cơ chế bảo hiểm tích lũy tự nguyện từ năm 2024, đồng thời tiếp tục mở rộng các chính sách an sinh nhằm tạo sự gắn bó lâu dài với người lao động.
Gần 100% tài xế tham gia bảo hiểm tích lũy
Trong bối cảnh trách nhiệm an sinh xã hội của các doanh nghiệp nền tảng số đang nhận được sự quan tâm, câu chuyện bảo vệ quyền lợi của tài xế công nghệ ngày càng trở nên đáng chú ý.
Đặc thù của lĩnh vực vận tải công nghệ là lực lượng lao động lớn, trong đó không ít người làm việc dưới hình thức đối tác tự do thay vì ký hợp đồng lao động chính thức. Điều này đặt ra bài toán về bảo hiểm, thu nhập và các chính sách hỗ trợ khi người lao động gặp rủi ro.
Ông Phạm Nhật Minh Hoàng, Tổng Giám đốc GSM toàn cầu và GSM Việt Nam cho biết: "Chúng tôi đã chủ động triển khai gói bảo hiểm tích lũy tự nguyện dành cho tài xế từ năm 2024, thay vì chờ đến khi có quy định bắt buộc".
Theo lãnh đạo GSM, mỗi tài xế tham gia hệ thống đều được khuyến khích sử dụng gói bảo hiểm này với mức đóng từ 100 đồng/cuốc đối với xe máy và 200 đồng/cuốc đối với ô tô.
Tính trung bình, số tiền đóng bảo hiểm tương đương khoảng 20.000–40.000 đồng mỗi tháng, tối đa 480.000 đồng/năm. Đổi lại, quyền lợi bảo hiểm có thể lên tới 300 triệu đồng đối với tài xế xe máy và 600 triệu đồng đối với tài xế ô tô, tùy điều kiện áp dụng.
Theo cách tính được GSM công bố, mức quyền lợi bảo hiểm trong một số trường hợp có thể cao gấp 1.250 lần số tiền tài xế đã đóng.
Điểm đáng chú ý là cơ chế đóng bảo hiểm được chia nhỏ theo từng chuyến xe, thay vì yêu cầu người lao động thanh toán một khoản lớn ngay từ đầu. Tài xế cũng có thể lựa chọn đóng trước cả năm để được hưởng quyền lợi bảo hiểm tối đa theo chính sách.
Sau khoảng hai năm triển khai, GSM cho biết gần 100% trong tổng số gần 300.000 tài xế tại Việt Nam đã tham gia chương trình bảo hiểm tích lũy tự nguyện. Đây là tỷ lệ đáng chú ý trong bối cảnh phần lớn lực lượng tài xế của doanh nghiệp hoạt động theo hình thức đối tác.
Không chỉ dừng ở việc triển khai chính sách, GSM cho biết tổng chi phí hỗ trợ dành cho tài xế đến nay đã lên tới hàng tỷ đồng. Trong đó, có trường hợp gia đình tài xế nhận quyền lợi bảo hiểm hơn 500 triệu đồng dù số tiền đóng tích lũy chỉ khoảng 400.000 đồng.
Tuy nhiên, cần phân biệt gói bảo hiểm tích lũy tự nguyện với các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hay bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Đây là những cơ chế bảo vệ có phạm vi và điều kiện hưởng quyền lợi khác nhau.
Không chỉ bảo hiểm, GSM mở rộng phúc lợi để giữ chân tài xế
Bên cạnh bảo hiểm tích lũy, GSM đang xây dựng hệ thống phúc lợi dành cho tài xế theo hướng mở rộng phạm vi hỗ trợ, từ sức khỏe, tài chính đến điều kiện làm việc và phát triển nghề nghiệp.
Theo lãnh đạo doanh nghiệp, cả tài xế cơ hữu lẫn tài xế đối tác đều được áp dụng một số chính sách như khám sức khỏe đầu vào, tiêm vắc-xin cúm miễn phí hằng năm, quà tặng và thưởng dịp lễ Tết, hỗ trợ những chuyến xe đoàn viên, học bổng cho con em tài xế.
Đặc biệt, GSM cho biết đang duy trì các khoản hỗ trợ ngoài bảo hiểm đối với những trường hợp ốm đau, tai nạn hoặc gặp biến cố, với mức hỗ trợ từ 30–200 triệu đồng tùy hoàn cảnh.
Doanh nghiệp cũng đang xây dựng chương trình Green Driver Care – Phúc lợi Bác tài Xanh, với năm nhóm quyền lợi hướng đến nhu cầu thiết thực của người lao động.
Một trong những nội dung đáng chú ý là nâng cấp các điểm nghỉ, khu vực chờ sạc và kết nối các ưu đãi chăm sóc, bảo dưỡng phương tiện. Đây là những yếu tố gắn trực tiếp với điều kiện làm việc hằng ngày của tài xế, đặc biệt khi phương tiện điện ngày càng phổ biến trong hoạt động vận tải.
Ngoài ra, chương trình dự kiến bổ sung các gói chăm sóc sức khỏe phù hợp với nghề lái xe, mở rộng một số quyền lợi bảo vệ người thân, đồng thời hỗ trợ tài xế tiếp cận thông tin và tư vấn hồ sơ nhà ở xã hội thông qua các đơn vị trong hệ sinh thái Vingroup.
Ở khía cạnh tài chính, GSM định hướng hỗ trợ tài xế tiếp cận bảo hiểm phương tiện, ứng thu nhập, các khoản vay tiêu dùng hoặc phương án trả góp phương tiện.
Các nhóm quyền lợi còn lại tập trung vào phát triển cá nhân, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và mở rộng cơ hội thăng tiến, chuyển đổi công việc.
Những chính sách này hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng và chưa phải toàn bộ đã được triển khai trên thực tế.
Khác biệt giữa tài xế cơ hữu và tài xế đối tác
Một đặc điểm trong mô hình hoạt động của GSM là doanh nghiệp đồng thời duy trì lực lượng tài xế cơ hữu và tài xế đối tác.
Theo số liệu được lãnh đạo GSM chia sẻ, trong tổng số gần 300.000 tài xế tại Việt Nam, có hơn 50.000 tài xế cơ hữu và gần 250.000 tài xế đối tác.
Trong khi các chính sách bảo hiểm tích lũy tự nguyện và một số chương trình phúc lợi chung được áp dụng cho cả hai nhóm, tài xế cơ hữu có thêm những quyền lợi gắn với quan hệ lao động chính thức.
Cụ thể, nhóm này được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, lương tháng thứ 13 và khám sức khỏe định kỳ theo chính sách áp dụng.
Đáng chú ý, GSM cho biết tài xế cơ hữu gặp tai nạn lao động có thể được hỗ trợ ngoài bảo hiểm tới 36 tháng lương, với mức hỗ trợ không thấp hơn 200 triệu đồng.
Đối với tài xế ngoại tỉnh gia nhập lực lượng cơ hữu tại Hà Nội và TP.HCM, doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà 4,5 triệu đồng trong ba tháng đầu, đồng thời thưởng thêm 500.000 đồng nếu tiếp tục làm việc đến tháng thứ tư.
Riêng tài xế nữ cơ hữu được áp dụng một số chính sách bổ sung. Theo đó, lao động nữ được giảm một ngày công tiêu chuẩn mỗi tháng; người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi được giảm ba ngày công. Ngoài ra còn có chương trình tầm soát ung thư nữ trong kỳ khám sức khỏe hằng năm và các khoản quà tặng nhân dịp sinh con, ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10.
Dù vậy, lãnh đạo GSM cũng thừa nhận rằng đối với lực lượng tài xế đối tác, hiện chưa có cơ chế pháp lý phù hợp để doanh nghiệp nền tảng cùng tham gia bảo đảm đầy đủ các quyền lợi hưu trí và thất nghiệp như đối với người lao động có hợp đồng chính thức. Doanh nghiệp cho biết sẵn sàng tham gia khi có cơ sở pháp lý phù hợp.
Phúc lợi tài xế có trở thành lợi thế cạnh tranh mới?
Trong ngành vận tải công nghệ, tài xế không đơn thuần là người trực tiếp thực hiện chuyến đi mà còn đóng vai trò quyết định đối với chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng.
Một doanh nghiệp có thể đầu tư vào phương tiện, ứng dụng công nghệ và chính sách giá, nhưng việc duy trì lực lượng tài xế ổn định, có kinh nghiệm và gắn bó lâu dài cũng là yếu tố quan trọng đối với hoạt động kinh doanh.
Nhìn từ góc độ này, các chính sách bảo hiểm và phúc lợi mà GSM đang triển khai không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ người lao động mà còn có thể được xem là một phần trong chiến lược phát triển nhân sự và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Đặc biệt, khi thị trường gọi xe ngày càng cạnh tranh, khả năng thu hút và giữ chân tài xế có thể trở thành một trong những yếu tố tạo ra sự khác biệt giữa các nền tảng.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của những chính sách này vẫn cần được đánh giá thông qua mức độ thụ hưởng, điều kiện chi trả, sự hài lòng của tài xế và khả năng duy trì lâu dài của doanh nghiệp.
Theo ông Phạm Nhật Minh Hoàng, GSM coi phúc lợi là khoản đầu tư cho con người và chất lượng dịch vụ. Khi tài xế yên tâm làm nghề, họ sẽ có thêm động lực phục vụ khách hàng và gắn bó với doanh nghiệp.
Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện của GSM cũng đặt ra một vấn đề đáng quan tâm đối với thị trường vận tải công nghệ Việt Nam: Trong tương lai, cạnh tranh giữa các nền tảng có thể sẽ không chỉ xoay quanh giá cước, số lượng chuyến xe hay mức chiết khấu, mà còn ở khả năng tạo dựng một môi trường làm việc có sự bảo vệ và bảo đảm quyền lợi tốt hơn cho người lao động.
