Lộ trình siết chuẩn khí thải
Theo đề xuất, ô tô sản xuất trước năm 1999 sẽ phải đáp ứng chuẩn khí thải Mức 1 (tương đương Euro 1). Các xe sản xuất từ 1999 đến 2016 phải đạt chuẩn Mức 2 (Euro 2).
Từ ngày 1/1/2026, nhóm xe sản xuất giai đoạn 2017–2021 sẽ phải tuân thủ chuẩn khí thải Mức 3 (Euro 3) khi lưu thông. Riêng tại Hà Nội và TP.HCM, nhóm xe này phải đạt chuẩn Mức 4 (Euro 4) từ năm 2027.
Xe sản xuất từ năm 2022 trở đi sẽ phải đáp ứng chuẩn Mức 4 từ năm 2026 và nâng lên Mức 5 (Euro 5) từ năm 2032. Riêng xe đăng ký tại Hà Nội và TP.HCM, chuẩn Mức 5 dự kiến áp dụng sớm hơn, từ 1/1/2028.
Ngoài ra, từ năm 2029, mọi ô tô lưu thông tại hai thành phố lớn sẽ phải đạt tối thiểu chuẩn khí thải Mức 2. Những mẫu xe được cấp giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật trước 1/1/2022 sẽ được áp theo mức khí thải tương đương xe sản xuất giai đoạn 2017–2021 (Euro 3).
Tác động chủ yếu lên xe cũ và xe tải
Theo phân tích, phần lớn ô tô sản xuất từ 2017 trở lại đây đều đã đáp ứng chuẩn khí thải Euro 4 hoặc Euro 5 theo Quyết định 49/2011. Vì vậy, các yêu cầu mới dự kiến không ảnh hưởng đến số đông người dùng xe du lịch.
Lộ trình chủ yếu tác động đến các loại phương tiện quá niên hạn, phát thải lớn và không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải hiện hành.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết việc áp dụng chuẩn khí thải Mức 4 đối với xe sản xuất giai đoạn 2017 - 2021 tại Hà Nội và TP.HCM có thể ảnh hưởng đến gần 16% tổng số phương tiện, chủ yếu là xe tải và đầu kéo vận chuyển hàng hóa.
Đề xuất trên sẽ tiếp tục được các cơ quan chức năng xem xét trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Tiêu chuẩn khí thải Euro là quy định giới hạn của từng loại khí thải phát ra từ những phương tiện giao thông được bán ra trong Liên Minh châu Âu (EU) và các quốc gia thành viên EEA - khu vực kinh tế châu Âu. Các tiêu chuẩn này nhằm hạn chế khí thải, bảo vệ khí hậu và ô nhiễm không khí.
Tiêu chuẩn khí thải Euro 1 ban hành năm 1992, bắt đầu áp dụng vào tháng 1/1993. Áp dụng cho các dòng xe sử dụng xăng không chì, có lắp bộ chuyển đổi xúc tác cho ô tô; giúp giảm lượng khí CO được phát ra khi sử dụng phương tiện giao thông.
Tiêu chuẩn khí thải Euro 2 áp dụng cho tất cả các ô tô mới đăng ký từ 1/1/1997; đưa ra các giới hạn khí thải khác nhau cho động cơ xăng và động cơ diesel và giảm mức độ chấp nhận được của cả bốn loại khí thải chính trên diện rộng.
Tiêu chuẩn khí thải Euro 3 áp dụng cho tất cả các ô tô mới đăng ký từ 1/1/2001; bổ sung thêm giới hạn khí thải hydrocacbon và oxit nitơ cho động cơ xăng và giới hạn oxit nitơ riêng cho động cơ diesel.
Tiêu chuẩn khí thải Euro 4 áp dụng cho tất cả các xe ô tô mới đăng ký từ 1/1/2006; có các quy định tập trung vào việc làm sạch khí thải, giảm thiểu nồng độ khí thải.
Tiêu chuẩn khí thải Euro 5 áp dụng cho tất cả các ô tô mới đăng ký từ ngày 1/1/2011; thắt chặt hơn các quy định phát thải các chất khí thải từ động cơ diesel. Các phương tiện xe ô tô chạy bằng động cơ diesel cần bộ lọc hạt để đáp ứng các yêu cầu trong tiêu chuẩn khí thải Euro 5.
