Phanh đĩa ô tô hỏng: 4 dấu hiệu dễ nhận biết

TẠP CHÍ CÔNG THƯƠNG: CHUYÊN TRANG CÔNG NGHIỆP Ô TÔ - XE MÁY CARTIMES

Phanh đĩa ô tô hỏng: 4 dấu hiệu dễ nhận biết

Tiếng rít bất thường, xe bị lệch hướng khi phanh, vô lăng rung hay bàn đạp phanh có cảm giác khác lạ đều có thể là những tín hiệu cảnh báo hệ thống phanh đĩa đang gặp sự cố. Nếu không được kiểm tra và xử lý kịp thời, các hư hỏng này có thể làm giảm hiệu quả phanh, thậm chí dẫn đến mất an toàn khi vận hành.

Phanh đĩa hiện là trang bị tiêu chuẩn trên hầu hết ô tô du lịch, ít nhất ở hai bánh trước, trong khi nhiều mẫu xe hiện đại được trang bị phanh đĩa trên cả bốn bánh. So với phanh tang trống, hệ thống này có khả năng tản nhiệt tốt hơn, cho hiệu quả phanh ổn định và quãng đường dừng xe ngắn hơn.

Tuy nhiên, cũng giống nhiều chi tiết cơ khí khác, phanh đĩa sẽ hao mòn theo thời gian và chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện sử dụng. Theo khuyến cáo của các nhà sản xuất linh kiện phanh như Bosch, Brembo cùng Hiệp hội Kỹ sư Ô tô Mỹ (SAE), việc bỏ qua các dấu hiệu bất thường của hệ thống phanh có thể khiến quãng đường phanh tăng lên đáng kể, làm gia tăng nguy cơ tai nạn trong các tình huống khẩn cấp.

Dưới đây là bốn dấu hiệu phổ biến cho thấy hệ thống phanh đĩa cần được kiểm tra.

Má phanh mòn, phát ra tiếng rít khi phanh

Má phanh là bộ phận trực tiếp tạo ma sát với đĩa phanh để giảm tốc độ xe. Sau thời gian sử dụng, lớp vật liệu ma sát sẽ mòn dần và cần được thay thế theo chu kỳ, phổ biến khoảng 40.000 - 50.000km, tùy điều kiện vận hành.

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là tiếng rít phát ra mỗi khi đạp phanh, kèm theo cảm giác xe giảm tốc kém hơn trước. Trên nhiều dòng xe, nhà sản xuất còn tích hợp miếng báo mòn bằng kim loại để phát ra âm thanh cảnh báo trước khi má phanh hết hoàn toàn.

Quảng cáo
phanh đĩa
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là tiếng rít phát ra mỗi khi đạp phanh, kèm theo cảm giác xe giảm tốc kém hơn trước

Nếu tiếp tục sử dụng khi má phanh đã mòn đến phần kim loại, bề mặt đĩa phanh sẽ bị cọ xát trực tiếp, dễ gây xước, cong vênh hoặc quá nhiệt. Khi đó, chi phí sửa chữa sẽ cao hơn nhiều so với việc thay má phanh đúng thời điểm.

Các hãng xe như Toyota và Honda đều khuyến nghị kiểm tra độ dày má phanh trong mỗi kỳ bảo dưỡng và thay thế khi đạt đến giới hạn mòn theo quy định.

Xe bị lệch hướng khi phanh, có thể do kẹp phanh gặp sự cố

Kẹp phanh (caliper) có nhiệm vụ ép má phanh vào đĩa phanh. Khi piston bên trong bị kẹt hoặc hoạt động không đồng đều, lực phanh giữa hai bánh sẽ mất cân bằng.

Biểu hiện thường gặp là xe bị kéo lệch sang một bên khi phanh, một bên má phanh mòn nhanh hơn bên còn lại, bánh xe nóng bất thường hoặc xuất hiện mùi khét sau khi vận hành.

Nếu không được xử lý sớm, kẹp phanh có thể bị bó cứng, làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu, giảm tuổi thọ lốp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng kiểm soát xe, đặc biệt trong các tình huống phanh gấp.

Quảng cáo

Vô lăng và bàn đạp phanh rung do đĩa phanh bị cong

Đĩa phanh có thể bị biến dạng khi phải làm việc ở nhiệt độ quá cao, chẳng hạn sau nhiều lần phanh gấp liên tục hoặc khi người lái rà phanh trong thời gian dài lúc xuống đèo.

Khi bề mặt đĩa phanh không còn phẳng, má phanh sẽ tiếp xúc không đều, tạo ra hiện tượng rung lắc mỗi lần giảm tốc.

Người lái thường cảm nhận rõ bàn đạp phanh rung theo nhịp, vô lăng rung ở tốc độ cao, xuất hiện tiếng va đập nhẹ khi phanh và quãng đường dừng xe dài hơn bình thường.

Theo các chuyên gia của Brembo, sử dụng phanh động cơ khi xuống dốc là giải pháp hiệu quả để hạn chế hiện tượng quá nhiệt, góp phần kéo dài tuổi thọ của đĩa phanh.

Bàn đạp phanh có cảm giác bất thường

Quảng cáo

Ngoài má phanh và đĩa phanh, hệ thống phanh còn bao gồm dầu phanh, xi lanh chính, bộ trợ lực phanh, đường ống dẫn dầu và hệ thống chống bó cứng phanh (ABS). Chỉ cần một trong các bộ phận này gặp trục trặc, cảm giác đạp phanh sẽ thay đổi rõ rệt.

Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm bàn đạp phanh quá mềm hoặc lún sâu, phải đạp mạnh hơn bình thường mới có hiệu quả, bàn đạp phanh bị cứng hoặc đèn cảnh báo phanh, đèn ABS sáng trên bảng đồng hồ.

Theo Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA), dầu phanh bị nhiễm nước hoặc rò rỉ là nguyên nhân phổ biến khiến hiệu quả phanh suy giảm. Vì vậy, dầu phanh nên được thay định kỳ sau khoảng 2–3 năm hoặc khoảng 40.000 km, tùy theo khuyến cáo của từng hãng xe và điều kiện sử dụng thực tế.

Chủ xe cần làm gì để bảo vệ hệ thống phanh?

Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, hệ thống phanh nên được kiểm tra sau mỗi 10.000 km hoặc trong mỗi lần bảo dưỡng định kỳ. Người sử dụng không nên bỏ qua các tiếng động bất thường khi phanh, hạn chế rà phanh liên tục khi xuống dốc, thay dầu phanh đúng chu kỳ và đưa xe đi kiểm tra ngay khi xuất hiện hiện tượng lệch lái, rung vô lăng hoặc bàn đạp phanh có cảm giác khác thường.

Phanh là hệ thống an toàn quan trọng nhất trên ô tô. Việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời những dấu hiệu xuống cấp không chỉ giúp giảm chi phí sửa chữa mà còn góp phần đảm bảo an toàn cho người lái và những người cùng tham gia giao thông.

Tin khác

  • Những lưu ý cực kỳ quan trọng khi mua xe hybrid cũ

    Những lưu ý cực kỳ quan trọng khi mua xe hybrid cũ

    Xe hybrid có thể vận hành bền bỉ từ 250.000 - 300.000 km, thậm chí lâu hơn nếu được bảo dưỡng đúng cách. Tuy nhiên, khi mua xe hybrid đã qua sử dụng, người dùng cần đặc biệt chú ý đến tình trạng pin và hệ thống truyền động.

  • Đổ đèo bằng ô tô điện và xe xăng: Khác biệt nằm ở đâu?

    Đổ đèo bằng ô tô điện và xe xăng: Khác biệt nằm ở đâu?

    Khi di chuyển trên những cung đường đèo dốc dài và liên tục, người lái phải kiểm soát tốc độ để tránh xe tăng tốc ngoài ý muốn, đồng thời hạn chế tình trạng phanh quá nóng do sử dụng liên tục. Đây là thách thức chung đối với cả ô tô điện và xe sử dụng động cơ xăng, dầu. Tuy nhiên, nhờ đặc điểm hệ truyền động và thiết kế, ô tô điện có một số lợi thế đáng chú ý.

  • Ắc quy ô tô hết điện: Cách tự sạc tại nhà không cần tháo cọc

    Ắc quy ô tô hết điện: Cách tự sạc tại nhà không cần tháo cọc

    Khi ô tô lâu ngày không sử dụng, ắc quy có thể bị cạn điện, khiến xe khó hoặc không thể khởi động. Trong trường hợp bình vẫn còn tốt, chủ xe có thể tự sạc tại nhà bằng bộ sạc chuyên dụng mà không cần tháo ắc quy hay ngắt các đầu cọc.

  • 4 dấu hiệu giảm xóc xe máy đã xuống cấp

    4 dấu hiệu giảm xóc xe máy đã xuống cấp

    Giảm xóc xe máy bị chảy dầu, xóc nảy bất thường, phát ra tiếng kêu hoặc khiến xe thiếu ổn định khi vào cua có thể là dấu hiệu hệ thống treo đang gặp vấn đề. Chủ xe cần sớm kiểm tra để bảo đảm an toàn khi vận hành.

  • Số N trên xe số tự động: Khi nào nên sử dụng?

    Số N trên xe số tự động: Khi nào nên sử dụng?

    Trên xe số tự động, số N (Neutral) có chức năng ngắt truyền động từ động cơ đến bánh xe. Tuy nhiên, không phải tình huống nào người lái cũng nên sử dụng vị trí số này. Việc chuyển về số N đúng thời điểm không chỉ giúp xử lý một số sự cố mà còn góp phần bảo đảm an toàn khi vận hành.

  • Nên thay dầu động cơ trước hay sau chuyến đi dài?

    Nên thay dầu động cơ trước hay sau chuyến đi dài?

    Thay dầu động cơ trước chuyến đi dài là lựa chọn hợp lý nếu xe đã đến hạn bảo dưỡng. Bên cạnh đó, người lái cần kiểm tra lốp, hệ thống phanh, nước làm mát và ắc quy để hạn chế nguy cơ gặp sự cố trên đường.

  • Đề xuất bổ sung nhiều quy định an toàn đối với xe khách giường nằm

    Đề xuất bổ sung nhiều quy định an toàn đối với xe khách giường nằm

    Cục Đăng kiểm Việt Nam đang hoàn thiện dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô (thay thế QCVN 09:2024) để trình Bộ Xây dựng ban hành. Trong đó, dự thảo bổ sung nhiều yêu cầu an toàn riêng đối với xe khách giường nằm, tập trung vào hệ thống phanh, kiểm soát ổn định, cửa thoát hiểm và cảnh báo cháy, khói.

  • Ô tô va phải ổ gà: 5 dấu hiệu cảnh báo cần kiểm tra ngay

    Ô tô va phải ổ gà: 5 dấu hiệu cảnh báo cần kiểm tra ngay

    Sau khi va phải ổ gà, ô tô có thể bị hư hỏng lốp, cong vành, lệch góc đặt bánh xe hoặc tổn thương hệ thống treo. Nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường sẽ giúp chủ xe chủ động xử lý, hạn chế nguy cơ mất an toàn khi lưu thông.

  • Dầu cầu hypoid khác gì dầu động cơ và dầu hộp số?

    Dầu cầu hypoid khác gì dầu động cơ và dầu hộp số?

    Dầu cầu hypoid được thiết kế với hệ phụ gia chịu cực áp (EP) nhằm bảo vệ bánh răng trước tải trọng lớn và ma sát trượt cao. Do có yêu cầu bôi trơn riêng biệt, loại dầu này không thể tùy tiện thay thế bằng dầu động cơ, dầu hộp số sàn hay dầu hộp số tự động. Sử dụng sai loại dầu có thể làm tăng nguy cơ mài mòn, hư hỏng các chi tiết truyền động.

  • 5 dấu hiệu nhận biết ô tô cũ từng bị tai nạn

    5 dấu hiệu nhận biết ô tô cũ từng bị tai nạn

    Kiểm tra kỹ lớp sơn, khe hở thân xe, các mối hàn và hệ thống khung gầm là những bước quan trọng giúp người mua phát hiện ô tô cũ từng bị tai nạn, hạn chế rủi ro về an toàn và chi phí sửa chữa sau này.