Chính phủ vừa ban hành Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Theo quy định mới, từ ngày 15/8/2026, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô và các loại xe tương tự xe mô tô sẽ bị xử phạt tiền từ 400.000 đến 600.000 đồng.
Ngay sau khi quy định được công bố, nhiều phụ huynh bày tỏ lo ngại con em mình sẽ không còn được tự điều khiển xe hai bánh đến trường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia giao thông, đây là cách hiểu chưa đầy đủ.
Điểm mấu chốt nằm ở việc phân biệt giữa xe mô tô và xe gắn máy theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024.
Theo luật, xe gắn máy là phương tiện hai hoặc ba bánh có tốc độ thiết kế không quá 50 km/h; nếu sử dụng động cơ đốt trong thì dung tích xi-lanh không quá 50 cm³, còn với động cơ điện thì công suất không quá 4 kW.
Trong khi đó, xe mô tô là phương tiện có thông số kỹ thuật vượt các giới hạn trên. Nói cách khác, xe có dung tích từ 50 cm³ trở lên hoặc công suất động cơ điện trên 4 kW được xếp vào nhóm mô tô.
Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định người đủ 16 tuổi trở lên được phép điều khiển xe gắn máy. Vì vậy, quy định xử phạt mới chỉ áp dụng đối với trường hợp người từ 16 đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô, không áp dụng đối với học sinh sử dụng xe gắn máy đúng quy chuẩn.
Thực tế, phần lớn các mẫu xe dành cho học sinh trên thị trường hiện nay đều được thiết kế đáp ứng tiêu chuẩn của xe gắn máy. Đơn cử, mẫu Flazz Max của VinFast có tốc độ tối đa 49 km/h và công suất động cơ 1,5 kW, đều nằm trong giới hạn pháp luật quy định đối với xe gắn máy.
Do đó, học sinh từ đủ 16 tuổi trở lên sử dụng các dòng xe có thông số kỹ thuật tương tự vẫn được phép tham gia giao thông và không thuộc trường hợp bị xử phạt theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị phụ huynh cần tìm hiểu kỹ quy định pháp luật và thông số kỹ thuật của phương tiện trước khi lựa chọn xe cho con em. Việc sử dụng đúng loại xe theo độ tuổi không chỉ bảo đảm tuân thủ pháp luật mà còn góp phần nâng cao an toàn khi tham gia giao thông.
