Không phải chiếc ô tô nào cũng được sử dụng hằng ngày. Nhiều phương tiện chỉ được đưa ra đường vài lần mỗi tuần, thậm chí có những xe nằm yên trong nhiều tuần. Tuy nhiên, việc ít vận hành không đồng nghĩa với việc xe được “nghỉ ngơi” hoàn toàn. Trái lại, nếu không được chăm sóc đúng cách, một số bộ phận có thể xuống cấp ngay cả khi xe không di chuyển.
Từ lốp xe, ắc quy đến nhiên liệu, dầu động cơ và hệ thống phanh, mỗi bộ phận đều cần được kiểm tra định kỳ để duy trì tình trạng vận hành ổn định.
Giữ xe sạch, hạn chế tác động từ môi trường
Đối với những chiếc xe ít sử dụng, việc vệ sinh định kỳ vẫn rất cần thiết. Bụi bẩn, bùn đất, hơi ẩm và các chất ô nhiễm bám lâu ngày trên thân xe có thể làm ảnh hưởng đến lớp sơn và các chi tiết kim loại.
Chủ xe nên rửa xe bằng dung dịch chuyên dụng, đồng thời vệ sinh khoang nội thất để hạn chế bụi tích tụ. Đây cũng là cách giảm nguy cơ côn trùng hoặc chuột xâm nhập, làm tổ và cắn phá dây điện khi xe đỗ lâu ngày.
Nếu thường xuyên phải đỗ xe ngoài trời, chủ xe có thể sử dụng bạt phủ phù hợp. Tuy nhiên, bạt cần có khả năng thông thoáng, tránh giữ hơi ẩm giữa lớp phủ và thân xe trong thời gian dài. Khi có điều kiện, vị trí đỗ có mái che, khô ráo và thông thoáng vẫn là lựa chọn tốt hơn.
Nên đưa xe vận hành định kỳ
Một trong những cách đơn giản nhất để duy trì tình trạng hoạt động của ô tô là đưa xe ra đường thường xuyên.
Nếu điều kiện cho phép, chủ xe nên sử dụng xe khoảng một lần mỗi tuần. Không nhất thiết phải di chuyển quãng đường dài, nhưng chuyến đi nên đủ để động cơ và các hệ thống liên quan đạt trạng thái vận hành bình thường.
Việc vận hành giúp dầu động cơ và các loại chất lỏng được lưu thông, đồng thời tạo điều kiện cho các bộ phận chuyển động, hệ thống phanh và các chi tiết cơ khí làm việc thay vì nằm yên trong thời gian dài.
Đáng lưu ý, chỉ khởi động xe rồi để động cơ chạy không tải trong gara không phải là giải pháp tối ưu. Cách này không thay thế được việc vận hành thực tế và nếu thực hiện trong không gian kín còn tiềm ẩn nguy cơ tích tụ khí carbon monoxide, gây nguy hiểm cho con người.
Lốp xe có thể bị biến dạng khi đỗ lâu
Lốp là một trong những bộ phận chịu ảnh hưởng rõ rệt khi ô tô nằm yên trong thời gian dài. Theo thời gian, lốp vẫn có thể mất áp suất tự nhiên, trong khi phần tiếp xúc với mặt đường liên tục phải chịu tải trọng của toàn bộ xe.
Nếu áp suất giảm và xe đứng yên quá lâu, khu vực tiếp xúc với mặt đường có thể xuất hiện hiện tượng “điểm phẳng” trên lốp. Khi xe vận hành trở lại, tình trạng này có thể gây rung, giảm độ êm và ảnh hưởng đến khả năng vận hành.
Do đó, chủ xe nên kiểm tra áp suất lốp định kỳ, tối thiểu khoảng một lần mỗi tháng, hoặc thường xuyên hơn nếu xe ít sử dụng trong thời gian dài. Khi phát hiện áp suất thấp, cần bơm đúng mức được nhà sản xuất khuyến cáo.
Việc đưa xe đi một quãng đường phù hợp cũng giúp thay đổi vị trí chịu tải của lốp, hạn chế tình trạng một khu vực trên lốp phải chịu lực liên tục.
Ắc quy dễ cạn điện dù xe không chạy
Không ít chủ xe chỉ phát hiện ắc quy có vấn đề khi cần sử dụng xe nhưng động cơ không thể khởi động.
Ngay cả khi xe không vận hành, ắc quy vẫn phải cung cấp một lượng điện nhất định cho các hệ thống điện tử và thiết bị duy trì trạng thái chờ. Bản thân ắc quy cũng có quá trình tự xả theo thời gian. Vì vậy, một chiếc xe nằm yên trong nhiều tuần hoàn toàn có thể rơi vào tình trạng không đủ điện để khởi động.
Việc vận hành xe định kỳ là một trong những biện pháp giúp duy trì trạng thái hoạt động của ắc quy. Tuy nhiên, nếu phương tiện rất ít sử dụng hoặc phải đỗ trong thời gian dài, chủ xe có thể cân nhắc sử dụng bộ sạc duy trì điện áp, thường được gọi là trickle charger hoặc battery maintainer.
Nên lựa chọn thiết bị có chức năng tự động kiểm soát và ngắt sạc khi cần thiết, đồng thời sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để hạn chế nguy cơ sạc quá mức.
Nhiên liệu để lâu cũng cần được lưu ý
Nhiên liệu trong bình không phải lúc nào cũng giữ nguyên chất lượng trong thời gian dài. Đặc biệt với những chiếc xe chỉ thỉnh thoảng mới vận hành, nhiên liệu có thể bị oxy hóa và suy giảm chất lượng nếu để quá lâu.
Với xe xăng, chủ xe có thể duy trì lượng nhiên liệu ở mức phù hợp, tránh để bình gần cạn trong thời gian dài. Trong trường hợp xe phải ngừng sử dụng lâu ngày, việc sử dụng chất ổn định nhiên liệu có thể được cân nhắc, nhưng cần lựa chọn sản phẩm phù hợp với loại nhiên liệu và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.
Quan trọng hơn, chủ xe nên đưa xe vận hành định kỳ thay vì để nhiên liệu nằm trong bình quá lâu.
Dầu động cơ không chỉ thay theo số kilomet
Một quan niệm khá phổ biến là chỉ cần thay dầu khi xe đạt đủ số kilomet theo khuyến cáo. Tuy nhiên, với những phương tiện ít sử dụng, yếu tố thời gian cũng cần được tính đến.
Dầu động cơ có thể suy giảm chất lượng theo thời gian và điều kiện bảo quản, ngay cả khi xe chưa đạt đến số kilomet quy định. Vì vậy, chủ xe cần tuân thủ lịch bảo dưỡng do nhà sản xuất đưa ra, trong đó thường có cả mốc theo quãng đường và mốc theo thời gian.
Việc thay dầu đúng định kỳ giúp duy trì khả năng bôi trơn và bảo vệ các chi tiết bên trong động cơ, đặc biệt đối với những phương tiện có tần suất sử dụng thấp.
Không sử dụng thường xuyên vẫn phải bảo dưỡng
Ô tô ít đi không đồng nghĩa với việc có thể bỏ mặc. Ngược lại, những chiếc xe chỉ thỉnh thoảng mới vận hành cần được quan tâm đến một số yếu tố đặc thù như áp suất lốp, tình trạng ắc quy, chất lượng nhiên liệu và thời hạn thay dầu.
Một lịch kiểm tra đơn giản nhưng đều đặn sẽ giúp chủ xe sớm phát hiện những bất thường, hạn chế nguy cơ xe không thể khởi động hoặc phát sinh hư hỏng khi cần sử dụng.
Với ô tô ít vận hành, nguyên tắc quan trọng không phải là “để xe nghỉ càng lâu càng tốt”, mà là bảo quản đúng cách và vận hành định kỳ. Chỉ với những thao tác tương đối đơn giản, chủ xe có thể hạn chế tình trạng biến dạng lốp, cạn ắc quy và nhiều vấn đề khác, qua đó duy trì độ bền và sự an toàn của phương tiện.
