Theo Luật Trật tự An toàn Giao thông Đường bộ năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, tất cả xe cơ giới lưu thông trên đường phải bật đèn chiếu sáng từ 18h hôm trước đến 6h hôm sau, thay vì quy ước mơ hồ trước đây là "khi trời tối" hoặc "trong điều kiện ánh sáng không đảm bảo". Khung giờ này cũng thay đổi so với khung giờ quy định từ 19 giờ ngày hôm trước đến 5 giờ ngày hôm sau theo Luật Giao thông đường bộ năm 2008.
Ngoài ra, người điều khiển phương tiện cũng bắt buộc phải bật đèn trong những điều kiện thời tiết đặc biệt như:
- Mưa lớn
- Sương mù dày
- Khói bụi
- Đường hầm thiếu sáng.
Điều này giúp tăng khả năng quan sát và nhận diện lẫn nhau giữa các phương tiện, góp phần phòng tránh tai nạn giao thông.
Mức xử phạt tăng mạnh theo Nghị định 168/2024. Từ 2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP sẽ thay thế Nghị định 100/2019, quy định mức phạt cụ thể cho hành vi không bật đèn đúng khung giờ:
- Đối với ô tô: Phạt tiền từ 800.000 đến 1.000.000 đồng.
- Đối với xe máy: Phạt tiền từ 200.000 đến 400.000 đồng.
Đáng chú ý, nếu hành vi này gây hậu quả như tai nạn giao thông, mức phạt có thể lên đến:
- 22 triệu đồng với ô tô
- 14 triệu đồng với xe máy
- Trừ điểm trên giấy phép lái xe.
Hệ thống ghi điểm vi phạm trên GPLX cũng chính thức được áp dụng từ năm 2025. Nếu tổng điểm bị trừ vượt quá giới hạn, tài xế buộc phải thi lại lý thuyết để được cấp lại bằng.
Vì sao bật đèn là bắt buộc dù đường đã có đèn chiếu sáng?
Không ít người vẫn cho rằng nếu đường phố đã có đèn, hoặc trong nội đô ánh sáng tốt, thì việc bật đèn chiếu sáng là không cần thiết. Tuy nhiên, theo các chuyên gia giao thông:
“Đèn xe không chỉ để người lái nhìn rõ đường, mà còn giúp phương tiện khác nhận diện bạn rõ hơn, đặc biệt là ở các điểm khuất tầm nhìn hay giao lộ.”
Ngoài ra, nhiều mẫu xe hiện nay được trang bị đèn LED ban ngày (DRL) chỉ có tác dụng nhận diện chứ không thay thế cho đèn chiếu sáng chính và không được xem là đã bật đèn đúng luật. Một số xe máy, đặc biệt là đời cũ, vẫn phải bật đèn thủ công, do đó tài xế cần chủ động hơn.
Những lỗi phổ biến tài xế cần tránh
Ngoài việc không bật đèn đúng khung giờ, người điều khiển phương tiện cũng có thể bị xử phạt nếu:
- Bật đèn pha trong khu vực đô thị đông đúc, gây chói mắt xe đối diện
- Không bật đèn trong hầm đường bộ (dù trời sáng)
- Chỉ bật đèn định vị hoặc đèn sương mù thay vì đèn chiếu sáng chính.
Các hệ thống camera giám sát giao thông thông minh hiện đã được triển khai tại nhiều tuyến đường và hầm lớn như Thủ Thiêm, Hải Vân, Cát Lái... có thể tự động ghi nhận và xử lý các vi phạm không bật đèn, kể cả vào ban đêm.
